Жоғарғы Сот Қазақстанның барлық соттарында азаматтық істер бойынша «Судьяның цифрлық көмекшісі» сервисін енгізуді аяқтап жатыр. Жасанды интеллект негізіндегі жүйе сот практикасын талдайды, іс материалдарын құрылымдауға көмектеседі және судьялар үшін ұқсас шешімдердің жинағын қалыптастырады.
ЖАҢА ЖҮЙЕ ҚАЛАЙ ЖҰМЫС ІСТЕЙДІ
Жоба сот төрағасы Асламбек Мерғалиевтің тапсырмасы бойынша жүзеге асырылды және сот жүйесін цифрлық трансформациялау бағытының бір бөлігіне айналды. Жаңа сервис Жоғарғы Сот, Сот әкімшілігі және өңірлік соттар басшылығының қатысуымен өткен кеңесте таныстырылды.
Жүйе азаматтық істер бойынша сот практикасын талдау үшін жасанды интеллект технологияларын пайдаланады. Сот әкімшілігінің басшысы Наиль Ахметзакировтың хабарлауынша, сервис ұқсас даулар бойынша өзекті шешімдерді іріктейді және бұрын қаралған істер негізінде істің ықтимал нәтижесін болжай алады.
Интеллектуалды іздеу талаптың мазмұнын, тараптардың дәлелдерін және істің басқа параметрлерін ескереді. Сонымен қатар, жүйе талап арыздарын автоматты түрде құрылымдайды, дау фабуласын қалыптастырады және процеске қатысушылардың дәлелдерін бөліп көрсетеді. Сервис қазақ және орыс тілдеріндегі құжаттарды өңдейді.
ЖОБА ҚАЙДА ТЕСТІЛЕНДІ
Бір жарым жыл бойы жүйе Астана, сондай-ақ Жамбыл, Қарағанды және Маңғыстау облыстарының соттарында тестіленді. Жоғарғы Сотта пилоттық кезең сервистің судьялар арасында сұранысқа ие екенін және оның практикалық тиімділігін көрсеткенін хабарлады.
Астана қаласының соттарында пилоттық енгізу кезінде тараптардың татуласу деңгейі республикалық орташа көрсеткіштен жоғары болды. Материалдарда бұған сот талқылауы басталғанға дейін процеске қатысушыларға ұқсас істер және ықтимал құқықтық салдарлар туралы ақпарат беру ықпал еткені нақтыланған.
Жоғарғы Соттың ақпараты бойынша, мұндай тәсіл тараптарға даудың болашағын неғұрлым объективті бағалауға және қосымша уақыт пен қаржы шығындарынсыз жиі ымыраға келуге мүмкіндік береді.
ИНФРАҚҰРЫЛЫМДА НЕ ӨЗГЕРДІ
Сервисті іске қосумен бір мезгілде сот жүйесінің технологиялық инфрақұрылымы жаңғыртылды. Қазір жүйе бұрынғы 4 млн орнына шамамен 15 млн машина оқитын ақпарат бірлігін өңдей алады және бір уақытта 1000 сұранысқа дейін орындай алады.
Сондай-ақ соттарда сот практикасын мониторингтеу жүйесі мен статистикалық есептілік жаңартылды. Наиль Ахметзакировтың айтуынша, бұл қалыптасқан практикадан ерекшеленетін шешімдерді анықтауға және сот қызметін жетілдіру үшін аналитикалық материалдарды қалыптастыруға мүмкіндік береді.
СОТТАРДА ЖИ ҚАНДАЙ РӨЛ АТҚАРАДЫ
Астана қалалық сотының төрағасы Айдар Смағұлов цифрлық құралдар соттың қалауын алмастырмайтынын, керісінше судьялардың аналитикалық мүмкіндіктерін күшейтетінін және сот практикасын біркелкі қолдануды қамтамасыз етуге көмектесетінін атап өтті.
Жоғарғы Сотта істер бойынша түпкілікті шешімдерді тек судья қабылдайтынын, ал цифрлық сервистер көмекші және аналитикалық функцияларды орындайтынын атап өтті. Ведомство сондай-ақ әкімшілік сот ісін жүргізуде де осындай технологияларды енгізу аяқталып жатқанын хабарлады.