Ұлттық қор қаражатының жұмсалуын бақылау жөніндегі комиссия триллиондаған теңгеге жобаларды іске асыру кезіндегі кемшіліктер мен бұзушылықтарды анықтады. Тексеру ашықтық, жоспарлау және бақылау мәселелерін көрсетті, бұл мемлекеттік инвестициялардың тиімділігіне әсер етеді.
ҚАНДАЙ ЖОБАЛАР ТЕКСЕРІЛДІ
Қазақстан Республикасы Жоғары аудиторлық палатасының (ҚР ЖАП) мәліметінше, комиссия отырысы Әлихан Смайыловтың төрағалығымен мемлекеттік органдар мен квазимемлекеттік сектор өкілдерінің қатысуымен өтті.
Ревизия нысаналы трансферттер есебінен қаржыландырылған 3,4 трлн теңге сомасына 3 мыңнан астам жобаны, сондай-ақ 3,8 трлн теңгеге облигациялық қарыздарды қамтыды.
Жалпы, жобаларды іске асыру оң нәтиже берді, алайда экономикалық тиімділікті арттыру мүмкіндіктері анықталды.
ҚАНДАЙ БҰЗУШЫЛЫҚТАР АНЫҚТАЛДЫ
Комиссия Ұлттық қордың міндеттерін іске асыруға жауапты бірыңғай мемлекеттік органның жоқтығын атап өтті. Функциялар ұлттық экономика министрлігі, қаржы министрлігі және Ұлттық банк арасында бөлінген, бұл бақылау мен талдауды қиындатады.
Есептіліктің ашықтық деңгейінің жеткіліксіздігі атап өтілді. Бірқатар жобалар толық дайындықсыз қаржыландыруға енгізіліп, мерзімдердің ұзаруына әкелді. 394 млрд теңгеге 500-ден астам жоба іске асыру барысында алынып тасталды немесе ауыстырылды.
ҚАРАЖАТТЫ ТИІМСІЗ ПАЙДАЛАНУ
Жергілікті деңгейдегі жобаларды қаржыландыру, сондай-ақ аяқталған нысандарға немесе қажеттіліктен артық қаражат бөлу жағдайлары анықталды.
Қаражатты мақсатсыз қайта бөлу және жекелеген өңірлерде сатып алу құнын асыра бағалау фактілері тіркелді.
Сондай-ақ облигациялық қаржыландыру жүйесіндегі кемшіліктер, оның ішінде қарыздардың мақсатты пайдаланылуын әлсіз бақылау және қайтарымдылығы төмен жобаларды қаржыландыру атап өтілді.
ҚАНДАЙ ШАРАЛАР ҰСЫНЫЛДЫ
2023–2024 жылдарға арналған қаражатты игеру қорытындысы бойынша бірқатар қылмыстық істер тіркелді, егжей-тегжейі материалдарда нақтыланбайды.
Комиссия қаражаттың қадағалануын қамтамасыз етуді, дайындалмаған жобаларды қаржыландыруды болдырмауды және мәлімделген мақсаттарға пайдаланылмаған 64 млрд теңгені қайтаруды ұсынды.