Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Орталық Азия мемлекеттері басшыларының және Әзірбайжанның 8-кеңесуші кездесуіне қатысты. Кездесуде Мемлекет басшысы өңіраралық өзара іс-қимылдың негізгі бағыттарын, оның ішінде сауда, жасанды интеллект (ЖИ), көлік, су ресурстары және гуманитарлық ынтымақтастықты атап өтті.
ҚАЗАҚСТАН ӨҢІРЛІК САУДАНЫ ҚАЛАЙ ҰЛҒАЙТУДЫ ҰСЫНАДЫ
Қасым-Жомарт Тоқаев өңір елдері арасындағы сауда-экономикалық байланыстардың дамуын атап өтті. Оның айтуынша, бірлескен кәсіпорындардың саны артып келеді, өнеркәсіп, машина жасау, энергетика және ауыл шаруашылығында жобалар іске асырылуда, сондай-ақ автомобиль және теміржол қатынасы кеңейіп келеді.
Президент өңірішілік сауда көлемін қазіргі $13 млрд-тан $20 млрд-қа дейін ұлғайтуды ұсынды.
«Өткен жылы өңірішілік сауда көлемі шамамен $13 млрд болды – бұл біздің мемлекеттеріміздің жалпы тауар айналымының шамамен 8%-ы. Сондықтан үкіметтерге осы көрсеткішті кемінде $20 млрд-қа дейін ұлғайтуға, өзара сауда үлесін дәйекті түрде арттыруға бағытталған бірлескен Іс-қимыл жоспарын әзірлеп, қабылдауды тапсыруды ұсынамын», — деді Қасым-Жомарт Тоқаев.
ӨҢІР ЕЛДЕРІ ЖИ САЛАСЫНДА ҚАЛАЙ ЫНТЫМАҚТАСА АЛАДЫ
Президент ЖИ дамытуға ерекше назар аударды. Ол Қазақстанда осы салада экожүйе қалыптасқанын атап өтті: «Жасанды интеллект туралы» Заң қабылданды, Digital Qazaqstan стратегиясы іске асырылуда, суперкомпьютерлік кластерлер іске қосылды және Alem.ai халықаралық орталығы жұмыс істейді.
Қасым-Жомарт Тоқаев өңір елдерінің ғылыми орталықтары, университеттері мен технологиялық компаниялары арасында тәжірибе алмасуды дамытуды ұсынды.
«Осы тақырыптың ерекше маңыздылығын ескере отырып, барлық ғылыми орталықтарымыз, университеттеріміз, технологиялық компанияларымыз ақпарат пен тәжірибе алмаса алатындай, жасанды интеллект бойынша орталықазиялық серіктестік бағдарламасын дайындау мүмкіндігін қарастыруды ұсынамын», — деді Мемлекет басшысы.
ПРЕЗИДЕНТ ҚАНДАЙ КӨЛІК ЖОБАЛАРЫН АТАП ӨТТІ
Өз сөзінде Қасым-Жомарт Тоқаев көлік инфрақұрылымының дамуын да қозғады. Ол Мойынты – Қызылжар және Дарбаза – Мақтаарал теміржол желілерінің құрылысын, сондай-ақ Бақты – Аягөз бағыты бойынша қатынастың жақын арада ашылатынын атап өтті.
Президент Транскаспий халықаралық көлік маршрутының және Солтүстік – Оңтүстік маршрутының маңыздылығын ерекше атап өтті. Сөзінде келтірілген Дүниежүзілік банктің бағалауы бойынша, қойылған инфрақұрылымдық міндеттерді іске асыру кезінде 2040 жылға қарай Каспий арқылы жүк ағыны төрт есеге артуы мүмкін.
СУ РЕСУРСТАРЫ БОЙЫНША ҚАНДАЙ ҰСЫНЫСТАР АЙТЫЛДЫ
Президент тағы бір басымдық ретінде трансшекаралық су ресурстарын басқаруды атады. Қасым-Жомарт Тоқаев өзара құрмет, тең құқылық және өңірдің барлық мемлекеттерінің мүдделерін ескеруге негізделген жаңа тәсілдердің қажеттілігін атап өтті.
Ықтимал құралдар ретінде ол Орталық Азияның суды пайдалану жөніндегі негіздемелік конвенциясын қабылдауды және Біріккен Ұлттар Ұйымының (БҰҰ) қамқорлығымен Халықаралық су ұйымын құруды атады.
ҚАНДАЙ ҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ ГУМАНИТАРЛЫҚ ЫНТЫМАҚТАСТЫҚ МӘСЕЛЕЛЕРІ ТАЛҚЫЛАНДЫ
Мемлекет басшысы өңірде бейбітшілік пен тұрақтылықты сақтау қажеттілігін де атап өтті. Қауіптердің ішінде ол терроризмді, нашақорлықты, қару-жарақ пен адам саудасын, заңсыз көші-қонды, ұйымдасқан қылмысты және алаяқтықты атап, цифрлық технологияларды қаскөйлердің пайдалану тәуекелдеріне жеке тоқталды.
Гуманитарлық салада Президент жастар алмасуын, жоғары оқу орындары аралық және ғылыми ынтымақтастықты дамытуды, сондай-ақ ірі мәдени, ғылыми, спорттық және туристік іс-шаралардың ортақ күнтізбесін қалыптастыруды ұсынды.
Орталық Азия мемлекеттері басшыларының және Әзірбайжан Республикасының 8-кеңесуші кездесуінің қорытындысы бойынша Бірлескен мәлімдеме қабылданды.
