(10 наурыз 2026 | Дереккөз: ҚР жаңа Конституциясының жобасы)
Жобада жаңа Қазақстан Конституциясында экологиялық жауапкершілік азаматтардың тікелей міндеті ретінде бекітіледі. 37-бап мынадай қағидатты белгілейді: табиғатты сақтау тек қоғамдық талап қана емес, сонымен қатар азаматтар, бизнес және мемлекет үшін міндетті конституциялық нормаға айналады.
НЕЛІКТЕН ЭКОЛОГИЯ КОНСТИТУЦИЯДА БЕКІТІЛЕДІ
Қарапайым заңдар экономикалық немесе саяси жағдайлардың әсерінен өзгеруі мүмкін. Конституциялық нормалардың мәртебесі басқаша: олар елдің бүкіл құқықтық жүйесіне бағдар береді.
Экология мәселелері негізінен салалық заңнамамен реттеліп келгендіктен, оларды қайта қарауға немесе кейінге қалдыруға болатын еді. Табиғатты қорғау қағидатын Конституция деңгейінде бекіту экологиялық мүдделердің мемлекеттің базалық құндылықтары деңгейінде қорғауға ие болатынын білдіреді.
Бұл норманың тікелей әрекет етуін білдіреді: кейінгі барлық заңдар мен билік органдарының шешімдері қоршаған ортаны қорғаудың бекітілген қағидатына сәйкес келуі керек.
БАП ҚАНДАЙ МІНДЕТТЕР МЕН КЕПІЛДІКТЕРДІ БЕКІТЕДІ
Ұсынылып отырған 37-бап үш негізгі ережені қамтиды.
Біріншіден, ол Қазақстан Республикасының азаматтарының табиғатты сақтау және табиғи байлықтарға ұқыпты қарау міндетін белгілейді.
Екіншіден, мемлекет адамның өмірі мен денсаулығы үшін қолайлы қоршаған ортаны қамтамасыз етуді мақсат етіп жариялайды.
Үшіншіден, адамдардың өміріне немесе қоршаған ортаға қауіп төндіруі мүмкін фактілер мен жағдайларды жасырғаны үшін лауазымды тұлғалардың жауапкершілігі көзделген.
ЖАҢА КОНСТИТУЦИЯ БОЙЫНША ШЕШІМ ҚАШАН ҚАБЫЛДАНАДЫ
Жаңа Конституцияны қабылдау туралы шешімді Қазақстан азаматтары 2026 жылғы 15 наурызда өтетін референдумда қабылдауы керек. Негізгі заң жобасымен жұмыс шамамен алты ай жүргізілді, содан кейін құжат Конституциялық соттың ресми сайтында жарияланды.