Премьер-Министр Олжас Бектенов өңірлерде бірқатар жобалардың іске асырылуының кешіктірілуіне байланысты су ресурстары саласындағы іс-шаралардың орындалуын бақылауды күшейтуді тапсырды. Сондай-ақ Үкімет саланы цифрландыруды дамыту, су үнемдеу технологияларын енгізу және су сапасын мониторингілеу бойынша қосымша міндеттерді айқындады.
ҰЛТТЫҚ АҚПАРАТТЫҚ ЖҮЙЕ ҚАЛАЙ ЖҰМЫС ІСТЕЙДІ
Су ресурстары және ирригация вице-министрі Аслан Әбдірайымов Ұлттық су ресурстары ақпараттық жүйесі су объектілері, су шаруашылығы инфрақұрылымы, су пайдалану және су ресурстарының жай-күйі туралы деректерді біріктіре отырып, жұмыс істеп тұрғанын хабарлады.
Жоба республикалық бюджет қаражатын тартпай, Еуразиялық даму банкінің гранттық қаражаты есебінен жүзеге асырылады. Жүйеде 17 758 өзен, 3 148 көл, 3 927 мониторинг ұңғымасы және 1 209 гидротехникалық құрылыс туралы мәліметтер бар. Сондай-ақ цифрлық тізілімге су шаруашылығы және гидротехникалық құрылыстардың 10 мыңнан астам паспорты енгізілді, 6 мыңнан астам арнайы су пайдалану есебі қабылданды.
ПРЕМЬЕР-МИНИСТР ҚАНДАЙ МӘСЕЛЕЛЕРДІ АТАП ӨТТІ
Кеңес қорытындысы бойынша Олжас Бектенов өңірлерде бірқатар жобалардың іске асырылуы кешіктіріліп жатқанын атап өтті. Осыған байланысты облыс әкімдіктеріне жергілікті бюджеттерге бекітілген іс-шараларды басым қаржыландыруды қамтамасыз ету, сондай-ақ өңірлік бюджеттерді қалыптастыру және нақтылау кезінде қажетті шығыстарды уақтылы көздеу тапсырылды.
Сонымен қатар, су ресурстары және ирригация министрлігіне Кешенді жоспардың орындалуын мониторингілеуді күшейту, әрбір іс-шараны қаржыландыру мерзімдері мен көлемдерін қатаң бақылау және проблемалық мәселелер бойынша Үкіметке уақтылы ұсыныстар енгізу тапсырылды.
ВЕДОМСТВОЛАР ҚАНДАЙ ТАПСЫРМАЛАР АЛДЫ
Премьер-Министр су үнемдеу технологияларын енгізуді жеделдетуді тапсырып, бұл мәселе Мемлекет басшысының ерекше бақылауында екенін атап өтті. Сондай-ақ экология және табиғи ресурстар министрлігіне трансшекаралық өзендердегі су сапасын мониторингілеуді күшейту тапсырылды.
Өңір әкімдіктерімен бірлесіп, су министрлігіне 2027 жылғы 1 қаңтарға дейін Ұлттық су ресурстары ақпараттық жүйесіне гидротехникалық құрылыстардың паспорттарын, ал 2027 жылғы 10 маусымға дейін елді мекендер шегінде жерүсті су объектілерінің су қорғау аймақтары мен белдеулерінің шекараларын енгізуді қамтамасыз ету тапсырылды.
Сондай-ақ министрліктерге қоршаған ортаның және табиғи ресурстардың жай-күйі туралы Ұлттық деректер банкі мен Ұлттық су ресурстары ақпараттық жүйесі арасында деректер алмасуды қамтамасыз ету тапсырылды.
КОНТЕКСТ
Айта кету керек, Қазақстанда су тасқынын болжауға арналған Tasqyn цифрлық жүйесі жұмыс істейді. Су министрлігі жүйенің өнеркәсіптік пайдалануда екенін бірнеше рет мәлімдеді, ал 2026 жылғы су тасқыны кезеңінің қорытындысы бойынша ведомствоның бағалауынша, су көлемін бағалауда жекелеген ауытқуларға қарамастан, негізгі болжамдық трендтерді жалпы дұрыс анықтады.
Бұл ретте ФБРК редакциясы бұрын министрлік өкілдерінің жүйенің өнеркәсіптік пайдалануға қабылданған критерийлерін атай алмағанын, сондай-ақ оның өлшенетін дәлдігі туралы жария деректерді ұсынбағанын атап өткен болатын. Салалық ведомствоның ресми жауабына сәйкес, Tasqyn 2025 жылы өнеркәсіптік пайдалануға енгізілген кезде болжамдардың дәлдік көрсеткіштері қабылдау критерийлеріне кірмеген.
Су саласын цифрландыру жөніндегі брифингте Аслан Әбдірайымов министрліктің цифрлық құралдары елдің оңтүстігіндегі қуаңшылық қаупі және Тасөткел су қоймасының толу жағдайы бойынша болжамдарды алдын ала қалыптастырғанын да хабарлады. Бұл ретте Жамбыл облысының фермерлері жағдай кеңінен жария талқылауға дейін суару суының тапшылығы туралы мәлімдеген болатын.
Сонымен қатар, Tasqyn су тәуекелдерін мониторингілеудің жалғыз құралы болып қалмайды. Цифрлық болжау жүйесімен қатар төтенше жағдайлар министрлігі (ТЖМ) мореналық көлдердің жай-күйін тәулік бойы бақылау үшін маусымдық биік тау бекеттерінің желісін пайдалануды жалғастыруда.
