Шалқар ауылының тұрғындары Қостанай облысының Үлкен Чураковка елді мекеннің үстінен ұшып өтіп, заттарды шашқан ұшақ туралы хабарлады. Алтынсарин ауданы әкімдігі алдын ала мәлімет бойынша, пестицидтер емес, тыңайтқыштар туралы сөз болуы мүмкін екенін мәлімдеді. Сонымен қатар, нақты не шашылғаны және өңдеу тікелей ауыл үстінде жүргізілгені туралы ресми растау әлі жоқ.
НЕ БОЛДЫ
«Біздің Газет» басылымының мәліметінше, Үлкен Чураковка ауылының үстіндегі ұшақ туралы бейнежазба редакцияға 6 шілдеде түскен. Жазба авторы егістіктерді әуеде өңдеу тікелей тұрғын аумақтың үстінде жүргізілуі мүмкін деп алаңдаушылық білдіріп, мұндай әрекеттердің заңдылығы мен адам денсаулығына ықтимал әсері туралы сұрақ қойды.
Алтынсарин ауданы әкімінің орынбасары Дәмір Қабиев журналистерге алдын ала деректер бойынша әуеден пестицидтер емес, тыңайтқыштар шашылғанын хабарлады. Ол сондай-ақ қосымша сұрақтарға жазбаша жауап беруге уәде берді.
НЕНІҢ ЖАУАПСЫЗ ҚАЛДЫ
13 шілде кешке қарай уәде етілген жауап редакцияға келіп түскен жоқ.
Сондай-ақ, әуе кемесінің елді мекен үстінен ықтимал бұрылуы қолданыстағы талаптарды бұзу болып санала ма және қандай да бір шаралар қабылданатыны белгісіз болып қалуда. Ресми түсініктеме алу үшін редакция Алтынсарин ауданы әкіміне сауал жолдауды жоспарлап отыр.
ЖАҒДАЙ НЕЛІКТЕН АЛАҢДАУШЫЛЫҚ ТУДЫРАДЫ
Елді мекеннің үстіне қандай да бір заттардың шашылуы мүмкін деген хабарлар қоғамдық қызығушылық тудырады, өйткені ауылшаруашылық жерлерін әуеден өңдеу кезінде аэрозольдардың өңделетін аумақтан тыс жерлерге түсуін болдырмау маңызды. Пестицидтерді қолданған кезде денсаулыққа ықтимал қауіптер заттың құрамы мен оны қолдану шарттарын ескере отырып бағаланады.
МӘНМӘТІН МЕН МАҢЫЗЫ
ФБРК редакциясы қатарынан төртінші жыл бойы Қазақстанның әртүрлі өңірлерінде жәндіктермен күресу үшін қандай препараттар қолданылатынын талдайды. Біздің тергеулеріміз тұрақты түрде қауіпті химиялық заттардың, оның ішінде пестицидтердің қолданылуын анықтайды.
Өсімдіктерді қорғау құралдары мен тыңайтқыштарды әуеден енгізу ауыл шаруашылығында қолданылады, алайда халықаралық ұсыныстар шашылған заттардың өңделетін егістіктерден тыс жерлерге тасымалдануының алдын алу шараларын көздейді. Ықтимал қауіптердің қатарында аэрозольдардың көршілес аумақтарға, оның ішінде елді мекендерге түсуі аталады.
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДСҰ) атап өткендей, пестицидтер адам денсаулығына кері әсер етуі мүмкін. Өңдеу кезінде тікелей жақын жерде болған адамдар ең үлкен қауіпке ұшырайды. Ықтимал әсер ету дәрежесі нақты затқа, оның концентрациясына және қолдану шарттарына байланысты.
Гербицидтердің ең көп таралған белсенді заттарының бірі - глифосат. Халықаралық қатерлі ісік ауруларын зерттеу агенттігі (IARC) оны ықтимал қауіп тұрғысынан «адам үшін қатерлі ісік тудыруы мүмкін» деп жіктеді, ал АҚШ Қоршаған ортаны қорғау агенттігі (EPA) нұсқаулыққа сәйкес қолданған кезде қолда бар деректер адам денсаулығына қауіп туралы қорытынды жасау үшін жеткіліксіз деп санайды.
Агрохимикаттармен жұмыс істеу кезіндегі қауіпсіздік мәселелері тұрақты түрде қоғамдық назарға ілігеді. Бұған дейін Солтүстік Қазақстан облысында егістіктерді өңдеу кезінде 46 жастағы механизатор қайтыс болды. Алдын ала мәліметтер бойынша, өлімнің себебі пестицидтермен жедел улы улану болған.
