Қытай Коммунистік партиясы (ҚКП) сыбайлас жемқорлыққа қарсы күн тәртібін кеңейтіп, бұзушылықтарға көз жұмып, өз мансабын сақтап қалу үшін жанжалдардан жалтаратын шенеуніктерді қосты. Құжат партиялық тәртіпті күшейту, билікті пайдалануды бақылау және сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес бойынша 200-ден астам шараны қарастырады.
ЖАҢА СЫБАЙЛАС ЖЕМҚОРЛЫҚҚА ҚАРСЫ САЯСАТ КІМГЕ ӘСЕР ЕТЕДІ
South China Morning Post (SCMP) деректері бойынша, партия «лао хао жэнь» (lao hao ren) деп аталатын шенеуніктерге ерекше назар аударды, оны «мейірімді адамдар» деп аударуға болады.
Бұлайша принципті шешімдерден жалтаратын, жанжалдарға түспейтін және бұзушылықтарды байқамауға тырысатын лауазымды тұлғаларды атайды. Басылымның сипаттамасы бойынша, мұндай мінез-құлық мансап пен қоғамдық жағдайды сақтап қалуға ұмтылумен байланысты.
ПЛЕНУМ ҚАУЛЫСЫ НЕНІ ҚАРАСТЫРАДЫ
Xinhua мемлекеттік агенттігінің хабарлауынша, қабылданған құжат сегіз бөлімнен тұрады және 200-ден астам шараны қамтиды. Ол лауазымды тұлғалардың өкілеттіктерін бақылауды күшейтуге, бейресми ережелерді жоюға және партиялық ұйымдардың жауапкершілігін арттыруға бағытталған.
Сыбайлас жемқорлықтың жасырын нысандарымен күреске ерекше орын беріледі. Атап айтқанда, заңсыз байланыстар мен қаржылық операцияларды жасыруға көмектесетін делдалдарды, немесе «ақ қолғаптарды» пайдалану туралы сөз болып отыр.
Сонымен қатар, құжат мемлекеттік қызметшілер лауазымдарынан кеткеннен кейін шенеуніктер мен бизнес өкілдері арасындағы сыбайлас жемқорлық байланыстарына қарсы іс-қимылды қарастырады. Билік интернетпен, виртуалды валюталармен, капиталдың трансшекаралық ағындарымен және блокчейн технологиясымен байланысты тәуекелдерді бөлек белгіледі.
ҚҰЖАТ ҚАЛАЙ ДАЙЫНДАЛДЫ
Қаулыны дайындау сегіз айдан астам уақытты алды. Жұмыс тобын ҚХР төрағасы Си Цзиньпин басқарды.
Әзірлеу барысында жұмыс тобының бес толыққанды отырысы және 35 мамандандырылған кеңес өткізілді. Құжат жобасы 36 редакциядан өтті.
Кеңесулер барысында өңірлік органдардан, ведомстволардан және түрлі салалардың өкілдерінен 1 173 ұсыныс түсті. Олардың ішінен қорытынды мәтінге 208 ұсыныс енгізілді.
Сонымен қатар, өз ескертулерін отставкадағы партиялық басшылар ұсынды. Жұмыс тобы бұрынғы жоғары лауазымды мемлекеттік және партиялық қайраткерлерден 58 жинақ ұсынысты, сондай-ақ өңірлік және ведомстволық құрылымдардан 111 өтінішті алды.
СЫБАЙЛАС ЖЕМҚОРЛЫҚҚА ҚАРСЫ НАУҚАННЫҢ АУҚЫМЫ
Пленум қорытындылары бойынша баспасөз конференциясында ҚКП Орталық тәртіпті тексеру комиссиясының өкілі Чжан Фухай құқық қорғау және қадағалау органдарының жұмыс ауқымы туралы хабарлады.
Оның деректері бойынша, 2012 жылдан бастап тәртіптік және қадағалау құрылымдары 8,105 млн істі тіркеп, 7,922 млн адамды тәртіптік жауапкершілікке тартты. Олардың ішінде — ҚКП Орталық комитетінің бақылауында болған 963 лауазымды тұлға.
Тек 2025 жылы тергеулер министрлік деңгейдегі және одан жоғары 115 шенеунікті қамтыды. Сонымен қатар, халықтың тікелей мүдделеріне қатысты бұзушылықтар мен сыбайлас жемқорлық туралы істер бойынша 627 мың адамға тәртіптік шаралар қолданылды. Сол жылы қытай органдары 500-ден астам трансшекаралық сыбайлас жемқорлық туралы істі тергеуді бастады.
НЕГЕ ӨЗГЕРІСТЕР ҚЫТАЙ БАСШЫЛЫҒЫ ҮШІН МАҢЫЗДЫ
Жаңа қаулы 2027 жылы ҚКП басшылығында күтілетін ірі кадрлық ауысудың шамамен бір жыл бұрын қабылданды. Осы жағдайда партиялық тәртіпті күшейту басшылық құрылымдарды жаңартудың келесі кезеңіне саяси жүйені дайындаудың бір бөлігіне айналады.
Сонымен қатар, халықаралық сарапшылар мұндай саясаттағы ықтимал қайшылыққа назар аударады. Бақылауды күшейту шенеуніктердің жауапкершілігін арттыруы мүмкін, алайда шамадан тыс қысым бюрократиялық сақтықты және дербес шешімдер қабылдауға құлықсыздықты да ынталандыруы мүмкін.
Қытай билігі тәртіпті күшейту адал шенеуніктердің бастамашылдығын шектемеуі тиіс деп мәлімдейді.
