Сыбайлас жемқорлыққа қарсы агенттік жыл басынан бері мемлекеттік сатып алулар бағасының 29 млрд теңге сомасына көтерілген фактілерін анықтады. Оның 6,4 млрд теңгесі бюджетке қайтарылды, ал қалған 22,6 млрд теңге бойынша тапсырыс берушілер сатып алу шарттарын қайта қарады — бағаларды төмендетті немесе жеткізу көлемін ұлғайтты.
Ведомство баспасөз қызметінің мәліметінше, жалпы 2019 жылдың басынан бері 224,7 млрд теңге бюджет қаражатын тиімсіз пайдаланудың алдын алу мүмкін болды. Тек 2024 жылдың өзінде агенттік 55 млрд теңгеге асыра бағалауды анықтады, оның 26 млрд теңгесі бюджетке қайтарылды.
«Алдын алу әсерін күшейту үшін осы саладағы бұзушылықтар үшін әкімшілік жауапкершілікке тарту бойынша жұмыс жандандырылды. Мониторинг барысында анықталған бұзушылық белгілері бар барлық фактілер бойынша Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет әкімшілік хаттама жасау үшін ішкі мемлекеттік аудит органдарына жібереді», — делінген хабарламада.
Атап өтілгендей, егер 2024 жылы Агенттік департаменттері 22 бұзушылықты анықтаса, 2025 жылдың өткен кезеңінде бұл көрсеткіш 95-ке жетті. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметтің бастамасы бойынша жаңа «Мемлекеттік сатып алулар туралы» Заңға сыбайлас жемқорлық олқылықтарын жоюға бағытталған ережелер енгізілді.
«Қағаз түріндегі «ДСП» форматындағы сатып алулар алынып тасталды (құқық тәртібі мен ұлттық қауіпсіздік қажеттіліктерін қоспағанда), зияткерлік меншік объектілерін сатып алуға шектеулер енгізілді. Оларды сатып алу енді монополияға қарсы органның ұқсас тауарлар мен қызметтерді өндірушілердің жоқтығы туралы қорытындысы болған кезде ғана рұқсат етіледі. Сыбайлас жемқорлық үшін сотталған адамдардың сатып алуларға қатысуына тыйым салынды», — деп хабарлады ведомствода.
Сонымен қатар, Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет және қаржы министрлігі мемлекеттік сатып алу саласындағы сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін жою бойынша бірлескен Жол картасын бекітті. Құжат 26 іс-шараны қамтиды.
«Мемлекеттік сатып алу порталын мемлекеттік органдардың дерекқорларымен интеграциялау, сондай-ақ оның функционалын жетілдіру көзделген: картельдік сговорды анықтау, субмердігерлерге жұмыстың жалпы көлемінің 30%-дан астамын беруді болдырмау, жасанды интеллектті енгізу және т.б.», — делінген хабарламада.
Басым бағыттардың бірі орындалған мемлекеттік келісімшарттар бойынша уақтылы төлем жасау мәселесін шешу болып қалады. «Мемлекеттік жоспарлау» ақпараттық жүйесін мемлекеттік сатып алу порталымен интеграциялау, орындалған келісімшарттар бойынша төлемдерді адамның қатысуынсыз автоматтандыру, сондай-ақ Жосықсыз тапсырыс берушілердің тізілімін құру жоспарлануда.
Сонымен қатар, ведомство қоғамдық тамақтандыру ұйымдарында жалған жұмысқа орналастыруды болдырмау шараларын көздеді. Атап айтқанда, ұсынылады:
- ЭЦҚ арқылы қызметкерлердің жұмыспен қамтылуын растау;
- «HR Enbek» АЖ-ын модификациялау және мемлекеттік сатып алу порталымен интеграциялау;
- бірдей қызметкерлерді әртүрлі ұйымдар мен өңірлерде бекітуді болдырмау.