Астананың тексеру комиссиясы Цифрландыру басқармасының 2023–2025 жылдарға арналған 7,57 млрд теңге шығысын жоспарлауды тиімсіз деп таныды. Осы соманың шамамен 6,88 млрд теңгесі бюджетке қайтарылды, ал тағы 695,5 млн теңге басқа шығыстарға қайта бөлінді.
БЮДЖЕТ ҚАРАЖАТЫН НЕГЕ ЖҰМСАУ ЖОСПАРЛАНҒАН
BES.media деректері бойынша, Астананың тексеру комиссиясы цифрландыру басқармасының 2023–2025 жылдарға арналған шығыстарын тексеріп, екі бюджеттік бағдарлама бойынша жоспарлаудың жеткіліксіз негізделгенін анықтады.
Бірінші бағдарлама мемлекеттік-жекешелік әріптестік (МЖӘ) жобалары бойынша инвестициялық және операциялық шығындарды өтеуді көздеді. 2023 жылы оның бюджеті 1,35 млрд теңгеге қысқартылды. Бастапқыда қаражат астанадағы фото-бейне тіркеу және бейнеаналитика жобасына арналған болатын.
Қысқартудан кейін бағдарламада 4,2 млрд теңге қалды. Оның 1,39 млрд теңгесі 2022 жылдың соңына қарай қалыптасқан жеке серіктес алдындағы берешекті өтеуге, ал тағы 2,8 млрд теңгесі 2023 жылға арналған міндеттемелерді орындауға жұмсалды.
Екінші бағдарлама — «Инновациялық қызметті дамытуды қамтамасыз ету жөніндегі қызметтер» — бойынша аудиторлар 6,22 млрд теңге жоспарлауды тиімсіз деп таныды. Осы соманың 3,76 млрд теңгесі 2024 жылға, ал 2,46 млрд теңгесі 2025 жылға тиесілі болды.
ЖОБАЛАР НЕГЕ ЖОСПАРЛАНҒАН МЕРЗІМДЕ ІСКЕ АСЫРЫЛМАДЫ
Қорытындыда шығыстарды қайта қараудың бірнеше себебі көрсетілген. Олар мерзімдердің ауыстырылуына, жобалардың техникалық дайын еместігіне, қосымша талдау қажеттілігіне және мемлекеттік сатып алулардан кейін қаражаттың босатылуына байланысты қайта қаралды. Кейбір бастамалар жойылды немесе қайталанатын деп танылды, жекелеген шарттар жеткізушілермен проблемаларға байланысты бұзылды.
Аудиторлар мұны бюджеттік жоспарлаудың жеткіліксіз негізделгенінің белгісі деп санады.
ҚАНДАЙ ЖОБАЛАР ШЫҒЫСТАРДАН АЛЫНЫП ТАСТАЛДЫ
2024 жылдың күзінде бюджетті кезекті нақтылаудан кейін цифрландыру басқармасы бұрын он жобаға көзделген 1,73 млрд теңгені қайтарды.
Бас тартылған ең ірі шығыстардың қатарында — мектептердегі бейнеаналитикаға арналған 440 млн теңге, өйткені жобаны МЖӘ арқылы іске асыру шешілді, және қалған мерзімде сапасыз іске асыру қаупіне байланысты «деректер көлін» құруға арналған 389,6 млн теңге. Тағы 365,1 млн теңге ықтимал кідірістерге байланысты фото-бейне тіркеу жобасынан, ал 150 млн теңге Геопортал жобасынан қайтарылды, өйткені ұқсас жұмысты сәулет басқармасы атқарып қойған болатын.
Сонымен қатар, 114 млн теңге IT-жүйелерді зерттеуден әкімдік архитектурасын талдауға бағытталды, ал 111 млн теңгеге тұрғын алаптарды цифрландыру жобасы Astana.kz порталына қосылды. Тағы 70 млн теңге IT-кәсіпкерлікті дамыту іс-шарасы жойылғаннан кейін, ал 41 млн теңге «Ақылды қала» көрсеткіштерін талдау үшін ашық деректердің болмауына байланысты қайтарылды.
Сондай-ақ, МЖӘ арқылы іске асыру шешілген «Қауіпсіз мектеп» жобасы аясында мектептерді зерттеуге арналған 40 млн теңге де алынып тасталды.
ҚАНДАЙ АЙЫРМАШЫЛЫҚТАР АНЫҚТАЛДЫ
Аудиторлар цифрландыру басқармасының есептілігінде айырмашылықтарды анықтады. Ведомство коммуналдық қызметтерге 214 318 орнына 200 мың өтініш, сондай-ақ іс жүзінде орындалған 200 орнына 195 техникалық зерттеу көрсеткен.
Есепте бейнебақылау камераларының саны шартта көзделген 1 200 орнына 1 000 болды. Тексеру комиссиясы бюджеттік бағдарлама нәтижелерінің толық емес және дәйексіз көрсетілгенін атап өтті.
ТЕКСЕРУ ҚОРЫТЫНДЫСЫ БОЙЫНША ҚАНДАЙ ШАРАЛАР КӨЗДЕЛГЕН
Аудиторлар инновациялық қызметті дамытуға арналған шығыстарды жоспарлау кезіндегі бұзушылықтарды қайта анықтады. Тексеру қорытындысы бойынша әкімшілік жауапкершілікке әкеп соғуы мүмкін 11 факт белгіленді: жеті материал ішкі мемлекеттік аудит департаментіне жіберілді, тағы төртеуін тексеру комиссиясы қарады.
Цифрландыру басқармасына 2026 жылдың 23 қазанына дейін кінәлі қызметкерлерге тәртіптік жазалар қолдану тапсырылды. 7,57 млрд теңгенің шамамен 6,88 млрд теңгесі бюджетке қайтарылды, ал 695,5 млн теңге басқа шығыстарға қайта бөлінді. Осы соманы тиімсіз жоспарлағаны үшін жеке айыппұл қорытындыда көрсетілмеген.
