(29 қаңтар 2026 | Дереккөз: ҚР Жоғарғы аудит палатасының баспасөз қызметі)
ҚР Жоғарғы аудит палатасы (ЖАП) Алматының бюджет қаражаты мен активтерін пайдалануды 2020 жылғы 1 қаңтардан 2025 жылғы 17 қыркүйекке дейінгі кезеңде тексерді. 203 млрд теңгеден астам сомаға қаржылық бұзушылықтар анықталды.
Материалдар 417 факт бойынша уәкілетті органдарға жіберілді.
АЛМАТЫНЫҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРІ
Аудит деректері бойынша, Алматы республиканың ірі экономикалық орталығы болып қала береді: қалада халықтың 11%-дан астамы тұрады, сонымен бірге ол елдің жалпы ішкі өнімінің (ЖІӨ) шамамен 22%-ын қалыптастырады.
Сонымен қатар, мегаполистің экономикасы негізінен сауда мен қызмет көрсетуге бағытталған, ал өндірістік және инновациялық секторлар азырақ қарқынды дамып жатыр — бұл өсу қарқынын тежейді.
ҚАЛА ДАМУ ЖОСПАРЫ ҚАЛАЙ ОРЫНДАЛДЫ
Алматының 2021–2025 жылдарға арналған даму жоспары тұрақты түзетулерге қарамастан, жеткілікті тиімді басқару құралына айналмады. Аудит жоспарланған іс-шараларды толық қаржыландырмау практикасын анықтады, соның салдарынан мақсатты индикаторлардың бір бөлігіне қол жеткізілмеді.
Бюджеттік инвестициялық жобалардың саны 2022 жылғы 365-тен 2025 жылы 529-ға өсті, алайда оларды іске асыру кезінде бірқатар кемшіліктер тіркелді.
ЖАС-ҚАНАТ ҚҰРЫЛЫС ЖОБАЛАРЫНДАҒЫ БҰЗУШЫЛЫҚТАР
Жас-Қанат шағынауданындағы 41 көппәтерлі тұрғын үй құрылысы жобалары бойынша, олар бойынша шарттар 2021 жылы жасалған, аудит кезінде 7 үй аяқталмаған.
Тағы 12 үй іргелес аумақты абаттандырудың болмауына байланысты коммуналдық меншікке берілмеген.
КӨЛІК ЖӘНЕ ЖЕР ТЕЛІМДЕРІНЕ ҚАТЫСТЫ ЕСКЕРТПЕЛЕР
Тексеру кезінде аудиторлардың қалалық мобильділікті басқаруға сұрақтары туындады. 2022–2025 жылдар аралығында ведомство тасымалдаушыларға 2,3 млрд теңгеге негізсіз субсидия төлеуге жол берді.
Жер қатынастары басқармасына телімдерді бөлудің ашықтығын арттыру және олардың мақсатты пайдаланылуын бақылауды күшейту ұсынылды.
Қорытындыда құрылыс тығыздығын сақтамау инженерлік және көлік инфрақұрылымына жүктеме түсіруге, сондай-ақ әлеуметтік нысандардың жаяу жүргіншілерге қолжетімділігінің төмендеуіне әкеп соқтырғаны көрсетілген.
«АЛМАТЫ» ӘКК ТЕКСЕРУІ
Аудиторлардың бағалауы бойынша, «Алматы» әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясының (ӘКК) қызметі жүйелі тиімсіздікпен сипатталады.
Тұрғын үй құрылысына бөлінген шамамен 30 млрд теңге көлеміндегі бюджеттік инвестициялар үш жылға жуық уақыт бойы игерілмей қалып отыр.
Сондай-ақ корпорация азық-түлік бағасын тұрақтандыруды толық көлемде қамтамасыз етпеді, сонымен бірге бюджеттік несиелер тиімсіз пайдаланылды және жекелеген қаржы құралдарында орналастырылды.
АУДИТ ҚОРЫТЫНДЫСЫ ЖӘНЕ МАТЕРИАЛДАРДЫ БЕРУ
Жалпы тексеру қорытындысы бойынша 203 млрд теңгеден астам сомаға қаржылық бұзушылықтар анықталды. Аудит кезінде 26 млрд теңгеден астам өтелді, тағы 83 млрд теңгеден астамы есепке және жұмыстарды орындау есебінен қалпына келтірілді.
Әкімшілік құқық бұзушылық белгілері бар 417 факт бойынша материалдар әкімшілік іс жүргізуді қозғау үшін уәкілетті органдарға берілді.
Тексеру нәтижелері бойынша ЖАП анықталған бұзушылықтарды жою, сондай-ақ стратегиялық жоспарлауды, активтерді басқаруды және бюджеттік тәртіпті жақсарту жөнінде тапсырмалар мен ұсынымдар дайындады.