Әділет министрлігі қайтадан жауап бермеді Қазақстанның молдовалық кәсіпкерлер Статимен сот дауларына жұмсаған шығындарының сомасы туралы. Бұған дейін журналистер мемлекетке ең танымал шетелдік сот талап-арыздарының қаншаға түсетінін білуге тырысқан болатын.
Ulysmedia.kz тілшісі әділет министрлігінің ресми өкілі Талғат Уәлиден сұрады, ведомство Bolashak Consulting Group компаниясымен ынтымақтастықтан бас тартқаннан кейін және министрліктің экс-басшысы Марат Бекетаев қамауға алынғаннан кейін Қазақстан қанша ақша жұмсады.
Сонымен қатар, БАҚ сот талқылауының қай сатысында екендігіне қызығушылық танытты. Алайда Талғат Уәли журналистердің сұрақтарына жауап бере алмады, тек Қазақстанның халықаралық сот талқылауларына биылғы жылы барлығы 8 млрд теңге бөлінгенін, бұл Бекетаев кезіндегі алдыңғы шығындардан айтарлықтай төмен екенін ғана атап өтті.
«Министрлік шетелдік юрисдикцияларда мемлекет мүдделерін ұсыну және қорғау үшін тағайындалған бюджет шығыстарын қысқарту бойынша барлық мүмкін шараларды қабылдауда. Мәселен, 2021 жылға бөлінген бюджет 25,6 млрд теңгені құраса, 2024 жылға арналған бюджет 8 млрд теңгені құрады», — деді Талғат Уәли журналистерге.
Ведомство өкілі қазіргі уақытта әділет министрлігінің іс жүргізуінде осындай 20 сот ісі барын нақтылады. Министрлік әртүрлі баламалы шешу тетіктерін қолдану арқылы даулар санын азайтып жатқаны, ал сот талқылаулары төтенше шаралар болып табылатыны атап өтілді.
Бұған дейін Мәжіліс депутаты Азат Перуашев болжам жасаған болатын, Стати ісі бойынша сот талқылауларына Стокгольм арбитражының шешімі бойынша Қазақстан Стати пайдасына төлеуге міндетті $544 млн-нан екі есе көп жұмсалған.
Еске сала кетейік, ФБРК редакциясы молдовалық олигархтар Габриель және Анатол Стати ісіне қатысты жағдайды мұқият бақылап, өткен соттардың нәтижелерін жариялады.
Қазақстанның Стати әулетімен сот дауларын қазіргі уақытта тергеу астында жүрген бұрынғы әділет министрі Марат Бекетаев пен Bolashak Consulting Group консалтингтік тобы үйлестірген.
Құқықтық қорғау стратегиясы қазақстандық салық төлеушілерден сотпен кәсіпкерлер Статиге тағайындалған өтемақыны төлеуді кейінге қалдыру үшін жылына ондаған миллион долларға шоттарды қаржыландыруды талап етті.
Осылайша, әр жылдары әділет министрлігі Статиге қарсы соттарға өз бюджетінің 22%-дан 48%-ға дейін жұмсаған. Мысалы, 2014 жылы әділет министрлігінің жалпы шығыстары $173 млн құрады, бұл ведомство шығындарының соңғы 10 жылдағы максималды көрсеткіші болды. Бұл сомадан арбитраждарға жұмсалған шығындар $38,9 млн (әділет министрлігінің жалпы шығындарының 22%) құрады.
Статиге қарсы арбитраждық соттарға ең көп ақша 2021 жылы жұмсалды - $60,3 млн, немесе министрліктің жалпы шығындарының 48% ($125,2 млн).
Кейінірек әділет министрлігі Bolashak Consulting Group компаниясымен ынтымақтастықты тоқтатты. Сондай-ақ, ведомство ел мүдделерін шетелде қорғау үшін отандық мамандар қатарынан сенімді заңгерлер мен сарапшылар тобын құруды ниет еткені хабарланды.