Сенат депутаты Закиржан Кузиев Қазақстанда қоқысты сұрыптау туралы экология және табиғи ресурстар министрлігінің ақпаратын «қағазға салынған» деп атады.
БАҚ мәліметі бойынша, ол сондай-ақ экология министрлігі мен әкімдіктерді қалдықтарды қайта өңдеудің орнына үлкен қоқыс полигондарын құруды жөн көретіні үшін сынға алды.
«Экология министрлігі мәлімдеген 20% орнына, көбінесе қағазға салынған, Қазақстанда қоқыстың тек 5-6% ғана сұрыпталады. Экология министрлігі мен әкімдіктерге қалдықтарды сұрыптау және қайта өңдеу зауытын салудан гөрі, ауданы 20 га болатын қоқыс полигондарын жасауға бюджеттен миллиардтаған теңге жұмсау тиімдірек, бұл зауыт бес есе аз аумақты алатын еді», - деді депутат.
Оның сөзінше, қоқыс полигондарының тек 21% ғана экологиялық стандарттарға сәйкес келеді. Сондай-ақ ол Қазақстанда жыл сайын шамамен 4,5 млн тонна коммуналдық қалдықтар пайда болатынын айтты.
Сенатор құрылыс қоқысын полигондарда көмуге тыйым салатын Экологиялық кодекстің енгізілуіне байланысты, одан елді мекендердің маңында құтыла бастағанын есептейді. Тек өткен жылы билік бүкіл ел бойынша 5,5 мыңнан астам заңсыз қоқыс үйінділерін анықтады.
«Орталық Азиядағы ең ірі қоқыс сұрыптау және қайта өңдеу зауыты Алматыда салынған, бірақ жабық. Ақтөбе мен Семейде салынған, бюджеттен 5 млрд теңге жұмсалған екі жаңа зауыт та жұмыс істемейді», - деп атап өтті депутат.
Мәселені шешу үшін Сенат депутаты мыналарды ұсынады:
- одан әрі қайта өңдеуге жатпайтын қаптама өндірісіне тыйым салу;
- қоқысты бастапқы жинақтау орындарында қалдықтарды сұрыптау жүйесін енгізу;
- қоқысты уақтылы шығармағаны және рұқсат етілмеген қоқыс үйінділерін жасағаны үшін айыппұлдарды арттыру;
- қоқыс үйінділері үшін жер иелерін де жауапкершілікке тарту;
- тұрмыстық қалдықтарды қайта өңдеу және сұрыптау бойынша роботтандырылған зауыттар салу мүмкіндігін қарастыру.
Еске салайық, бұған дейін Астана әкімі Жеңіс Қасымбек айтқандай, Әлия Назарбаеваның бұрынғы компаниясы «Clean City NC»-мен келісімшарт биыл аяқталады. Қоқыс шығару компаниясымен келісімшарт шамамен 5-6 жыл бұрын жасалған. Енді астанада қалдықтарды жинауға басқалар жауапты болады.
Сонымен қатар, өткен жылдың соңында экс-президенттің қызы Астанадағы «Clean City NC»-тың құрылтайшылары қатарынан шыққанын атап өткен жөн.