Қазақстанда қайтадан ақбөкендерге қарсы ақпараттық науқан басталды. Бұл туралы аграрлық сарапшы және ҚСБҚ негізін қалаушы Кирилл Павлов хабарлады.
Өзінің Telegram-арнасында сарапшы сұрақ қойды: экология және табиғи ресурстар министрлігінің қандай жағдайда болса да ақбөкендерді «алып қою» деп аталатын әрекетке, дәлірек айтқанда, қазақтар үшін киелі дала антилопасын жойып жіберуге қайта оралу ниеті қаншалықты негізделген? Бұл әрекет батысқазақстандық фермерлерге зиян келтіріп жатыр деген екіталай сылтаумен жасалуда. Яғни, мамонттар мен жүнді мүйізтұмсықтардың замандасы, көне жануардың дәстүрлі көші-қон жолдарында біреудің дана еркімен пайда болған егістіктерді жеп, таптап жатыр деген сылтау.
Павловтың жазуынша, ауыл шаруашылығына мыңдаған жылдар бойы табиғи ортада өмір сүріп келе жатқан кез келген тұяқты жануардан әлдеқайда көп зиян келтіретін шөлейттену мәселесін шешу жолын қарастырған дұрыс емес пе? Сарапшы картада Батыс Қазақстандағы 2000 жылдан 2024 жылға дейінгі осы қорқынышты процестің динамикасын көрсетті.
Оның айтуынша, қызыл аймақтар соңғы 25 жылда өсімдік жамылғысының айтарлықтай азайғанын көрсетеді, бұл жер сапасының айтарлықтай нашарлағанын да білдіреді.
«Жердің деградациясы EVI (Enhanced Vegetation Index) өсімдік индексі көмегімен есептелді. Бұл индекс қызыл, жақын инфрақызыл және көк жарық спектрлерін ескереді, бұл өсімдік жамылғысының тығыздығы мен жай-күйін дәлірек бағалауға мүмкіндік береді», - делінген хабарламада.
Еске салайық, 2023 жылдың шілдесінде Жәңгір Хан атындағы Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университеті экология министрлігіне ақбөкендер популяциясын басқару деп аталатын биологиялық негіздемені ұсынды.
2023 жылдың қазанында белгілі болғандай, экология министрлігі БҚО-да ақбөкендерді ату үшін аңшыларды жалдауға кіріскен. Қызмет құны орта есеппен бір өлтірілген ақбөкен үшін 4 мың теңгені құраған.
Сол жылдың қараша айының басында министрлік ақбөкендерге, олардың жынысына, жасына және мекендеу орнына қарамастан, рұқсат етілген аң аулау мерзімін белгіледі: 1 қазаннан 15 қарашаға дейін. Сонымен бірге, БҚО-да малдың жаппай қырылғаны тіркелді. Сол кезде жұқпалы аурудан жүздеген жануар қырылған.
Биылғы жылдың сәуірінде Президент Қасым-Жомарт Тоқаев экология министрлігінің ақбөкендерді ату туралы шешімін жоятынын және ақбөкен популяциясын «алып қою» деп аталатын әрекетке тыйым салатынын хабарлады, оларды қазақ даласының символы деп атады.