Сәуірдің соңғы күні күтпеген жерден барлығы үшін цифрландыру министрі Бағдат Мусин отставкаға кетті. Үкіметте отставканың себептерін атамады, ал Мусиннің өзі әлеуметтік желілерде өз қалауы бойынша кеткенін мәлімдеді.
Сонымен қатар БАҚ хабарлағандай, бұрынғы министрге қатысты қылмыстық істер қозғалған. Медиа-кеңістік Мусиннің не үшін жұмыстан босатылғанын болжап жүргенде, Ratel.kz журналистері анықтағандай, министрлік портфелінен айырылуға мүмкін себеп болған кейбір қызықты деректер бар.
2024 жылдың наурыз айының соңында қаржы министрлігінің қазынашылық комитеті цифрландыру министрлігінің телекоммуникациялар комитеті үшін ұялы байланысты өлшейтін мобильді кешендерді сатып алу бойынша конкурс қорытындыларын жариялады.
Жалпы сомасы 5,2 млрд теңгеге (бір кешені 178,9 млн теңгеден) 29 жиынтық мобильді кешен сатып алу жоспарланған болатын. Сатып алу шарттарына сәйкес, тауар портативті рюкзак түріндегі ұялы байланыстың мобильді өлшеу кешені болып, көлік құралының базасына орналастырылуы керек еді.
Портативті рюкзактың салмағы 10 кг-нан аспауы тиіс. Оның міндеті - сканерлеуші қабылдағыш пен кемінде 12 өлшеу терминалының үздіксіз жұмысын қолдау, 2G, 3G, 4G, 5G радиотехнологияларын сынауды қамтамасыз ету.
Кешендердің сипаттамасы өте егжей-тегжейлі және тек мамандарға ғана түсінікті, бұл цифрландыру саласындағы мемлекеттік сатып алуларда жиі кездеседі. Бір нәрсе анық - мұндай жабдық Қазақстанда өндірілмейді және БАҚ болжағандай, қосарланған мақсаттағы өнім анықтамасына жатады.
Конкурсқа қатысуға бес әлеуетті жеткізуші өтінім берді: «Gulser Computers» ЖШС, «VK Project» ЖШС, «Neka Trade» ЖШС, «Freedom Telecom» ЖШС және «Iskracom» ЖШС. Жеңімпаз «Gulser Computers» ЖШС («Alser kz» дүкендер желісі) болды.
Сонымен қатар журналистер бастапқы кезеңде өтінімдері қабылданбаған «Neka Trade» ЖШС, «Freedom Telecom» ЖШС және «Iskracom» ЖШС баға ұсыныстары рұқсат етілген екі жеткізушіден айтарлықтай төмен екеніне назар аударды.
Бір кешенге 159,1 млн теңге баға ұсынған «Neka Trade» ЖШС конкурс қорытындыларына шағымданды. Астана қаласының Ішкі мемлекеттік аудит департаменті компания шығаратын тауардың сатып алу талаптарына сәйкес келетіні және «Neka Trade» өтінімінің конкурсқа қатысудан негізсіз қабылданбағаны туралы қорытындыға келді.
Конкурс ұйымдастырушылары бұзушылықтарды жою туралы хабарлама алды, алайда конкурс қорытындыларын қайта қарамады. Оның орнына, Ішкі мемлекеттік аудит комитеті жеңімпаз компанияның шағымына байланысты елордалық департаменттің хабарламасын күшін жойды.
Журналистердің пікірінше, цифрландыру министрлігі конкурста бюджеттік қаражаттың 571 млн теңгеден астамын үнемдей алатын еді, алақан қандай да бір себеппен ақшаны шашуды жөн көрді.
2023 жылы да осындай жағдай болғаны атап өтіледі, онда цифрландыру министрлігі 1,5 млрд теңгеге (бір кешені 382,7 млн теңгеден) төрт жиынтық стационарлық мониторинг және пеленгация пунктін сатып алған.
Сонда конкурсқа барлығы екі әлеуетті жеткізуші қатысып, жеңімпаз тағы да сол «Gulser Computers» ЖШС болды, оның баға ұсынысы бәсекелесінен жоғары екен.
Ratel.kz екі конкурс та келісімді тендерлердің типтік схемасына жатады деп болжайды, онда жеңімпаз қорытынды шығарылғанға дейін әлдеқайда бұрын анықталған, бір нюансты қоспағанда – 2024 жылы конкурсқа қажетсіз ойыншылар «кіріп кеткен».
Сондай-ақ «Gulser Computers» ЖШС құрылтайшылары Сергей Гулый және ресейлік «Синтелла» ЖШҚ компаниясы екені атап өтіледі. Осыған байланысты тауарларды «Gulser Computers» арқылы сатып алған кезде Қазақстанның екінші реттік санкцияларға ілігу қаупі бар деп болжануда.
Тағы бір қызықты дерек: 2023 жылы цифрландыру министрлігімен келісімшартқа дейін «Gulser Computers» ЖШС 5 жыл ішінде мемлекеттік органдарға 300 млн теңгеден аз сомаға техника жеткізген. Ал енді бар болғаны екі жылдың ішінде компания бір ғана министрліктен 7 млрд теңгеге жуық сомаға келісімшарт алған.
БАҚ Бағдат Мусинді дәл осы тендерлерге байланысты отставкаға жіберді деп айта алмайды. Дегенмен, ведомствоның бұл мемлекеттік сатып алулары назар аудартпай қоймағаны анық.