«Қазводшары» РМК-ның ақмола филиалындағы қаржылық бұзушылықтар туралы материал жарияланғаннан кейін бір айдан аз уақыт өткен соң, ФБРК редакциясына анонимді дереккөздерден тағы да шағымдар түсті. Бұл жолы сол ұйымдағы болжамды жаңа оқиғалар — қымбат жабдықтың жоғалуы және біздің алдыңғы тергеулерімізде көрініс тапқан әлі салынып бітпеген жатақхана туралы айтылды.
Дереккөздердің мәліметінше, 2025 жылдың мамыр айында Бурабай ауданының Ақылбай кентіндегі №12 тазарту сорғы станциясында екі сорғы агрегаты жоғалған. Сонымен қатар, бұрын дау-дамай тудырған вахталық жұмысшыларға арналған жатақхана әлі күнге дейін қанағаттанарлықсыз күйде қалып отыр. ФБРК редакциясы су ресурстары және ирригация министрлігіне жағдайды түсіндіруді сұрап ресми сауал жолдады.
Министрліктің жауабы жеткілікті түрде егжей-тегжейлі болып, көтерілген мәселелердің әрқайсысына нүкте қойды деуге болады. Сорғы агрегаттарына қатысты ведомство тазарту станциясының жабдығы бар екенін және жобалық қуатқа сәйкес келетінін түсіндірді. «Жоғалған» сорғылар іс жүзінде энергия тұтынуды оңтайландыру шеңберінде ауыстырылған — әрқайсысы 160 кВт қуаты бар екі агрегаттың орнына 45 кВт және 15 кВт қуаты бар энергияны аз тұтынатын сорғылар орнатылған. Министрліктің жауабына сәйкес, бөлшектелген жабдық сол тазарту станциясының боксында сақтаулы тұр.
Аты шұлы жатақханаға келетін болсақ, мұндағы жағдай күрделірек болып көрінеді. Министрлік 2023 жылдың қазан айында кәсіпорын ақаулық актісін жасап, «Евро-Құрылыс» ЖШС-мен келісімшарт бойынша бұрын қабылданған жұмыстарды қанағаттанарлықсыз деп танығанын растады. 2024 жылдың наурызында сот мердігерді кепілдік міндеттемелерін орындауға міндеттеді, алайда қазіргі уақытта бұл шешім мәжбүрлеп орындау сатысында. Басқаша айтқанда, жатақхана шынымен де салынып бітпеген күйде қалып отыр, бірақ ведомствоның хабарлауынша, бұл «Қазводшардың» кінәсі емес.
Алдыңғы материалда аты аталған қызметкерлердің тағдыры ерекше назар аударуға тұрады. Естеріңізге сала кетейік, 2022 жылдың басында учаске бастығы Утыро мырза жанар-жағармай материалдарын, дизельді электр станциясын және тралды ұрлағанын мойындап, өндірістік учаске бастығы Балтабеков мырзаның нұсқауымен әрекет еткенін көрсеткен болатын. Екеуі де жұмыстан шығарылған, бірақ дереккөздердің ақпараты бойынша, кейіннен жаңа басшылық оларды қайта орнына алған.
Министрлік бұл мәліметтерді растады, бірақ белгілі бір нюанстармен. Утыро 2022 жылы өз еркімен жұмыстан шығып, 2025 жылдың ақпан айында қайта жұмысқа қабылданған — алайда бұл жолы бас құрылыстардың бастығы лауазымына. Ал Балтабеков 2022 жылдың қыркүйегінен бері филиалда жұмыс істеген, бірақ 2025 жылдың мамырында оған зейнет жасына толуына байланысты еңбек шартын бұзу туралы хабарлама берілген.
Айта кетерлігі, министрліктің 2024 жылдың наурызында жүргізген ішкі аудитінің нәтижелері бойынша осы тұлғаларға қатысты ЖЖМ және жабдықты пайдалану бөлігінде ешқандай бұзушылық анықталмаған. Не алдыңғы оқиғалар толығымен тергеліп, жабылған, не болмаса іздер сәтті жасырылған деген әсер қалады.
Бір қызығы, дереккөздердің нұсқалары мен ресми жауаптар жиі түбегейлі алшақ кетеді. Біреулер жабдықтың ұрлануын көрсе, басқалары жоспарлы жаңғыртуды айтады. Дереккөздер толық әрекетсіздік туралы айтса, министрлік сот процестері мен шешімдердің мәжбүрлеп орындалуын көрсетеді. Мүмкін, бұл ақпараттың жетіспеушілігінен болар, мүмкін — бір оқиғаларға әртүрлі көзқарастан.
Саладағы кадрлардың қаншалықты тез өзгеретіні де көрсеткіш. Бұзушылықтарды мойындаған адамдар бірнеше жылдан кейін жұмысқа қайта оралады, алайда бұл жолы басқа басшылықпен және тиісті тексерулерден кейін. Су саласы — бұл бір түрі тұйық экожүйе, мұнда кадрлық ротация мамандардың тар шеңберінде жүреді деген әсер қалады.
Алдағы жылдары қазақстандық су саласына түсетін миллиардтаған инвестициялар контекстінде ашықтық пен бақылау мәселелері ерекше өзекті болады. Басқару жүйесі бұрынғы оқиғалардың қайталануын болдырмау үшін жеткілікті тиімді бола ма, уақыт көрсетеді.