Дарьинское ауылының тұрғыны су ресурстары және ирригация министрі Нұржан Нұржігітовке Батыс Қазақстан облысындағы (БҚО) ауыз су сапасына шағымданды. Әкімдік өкілдері мәселені мойындап, жүргізіліп жатқан жұмыстар туралы айтты.
МИНИСТР НЕ ДЕДІ
«Уральская неделя» басылымының деректері бойынша, 25 қыркүйектегі кездесуде Дарьинское тұрғыны су сапасына қатысты проблемалар Орал маңында да, Бәйтерек ауданының шалғай ауылдарында да сақталып отырғанын хабарлады.
Ол сумен жабдықтауға жүздеген миллион теңге бөлініп жатқанын, алайда тұрғындар әлі де құбырлардан тот түстес су алып отырғанын атап өтті.
Министр Нұржан Нұржігітов су құбырларын реконструкциялау, жаңа желілер салу және су сапасын қамтамасыз ету негізінен жергілікті әкімдіктердің құзыретіне жататынын түсіндірді. Содан кейін ол мәселені БҚО әкімінің орынбасары Мирас Мұлқайға берді.
ОБЛЫСТА ҚАНДАЙ ЖҰМЫСТАР ЖҮРГІЗІЛІП ЖАТЫР
Мирас Мұлқай мәселенің бар екенін жоққа шығармады, бірақ су сапасының жақсарғанын хабарлады. Оның айтуынша, Трекино ауданында бас су қабылдағыш реконструкцияланып, Орал бағытында диаметрі 1000 мм су құбыры салынып жатыр.
Сонымен қатар, облыста шамамен 23 ұңғыма бұрғыланып, су тазарту құрылыстары орнатылып жатыр.
Бұл ретте Оралдың су құбырлары желілерінің тозуы 60%-ға жетеді. Ұлттық жоба аясында бұл көрсеткішті 40%-ға дейін төмендету жоспарланып отыр. Жұмыстар кезең-кезеңімен жүргізіледі.
АУЫЗ СУ ТАЛДАУЛАРЫ НЕ КӨРСЕТЕДІ
БҚО санитарлық-эпидемиологиялық бақылау департаментінің деректері зерттелген су сынамаларының көпшілігі санитарлық-химиялық нормативтерге сәйкес келетінін көрсетеді. Алайда бұл оның тарату және үй ішіндегі желілерде түсінің өзгеруін жоққа шығармайды.
2026 жылдың бірінші жартыжылдығында мамандар орталықтандырылған сумен жабдықтаудың 101 сынамасын зерттеді. Олардың біреуінде микробиологиялық сәйкессіздік анықталды. Темір мөлшерін қоса алғанда, санитарлық-химиялық көрсеткіштер бойынша асып кету анықталмады.
2025 жылы 238 микробиологиялық сынаманың біреуі нормативтерге сәйкес келмесе, 2024 жылы — 332 сынаманың алтауы сәйкес келмеді.
Департаментте су түсінің өзгеруін құбырлардағы шөгінділер мен тоқыраумен байланыстырады, сондай-ақ оны пайдалану алдында ағызып жіберуге кеңес береді.
ҚАНША ЖЕЛІ АУЫСТЫРУДЫ ҚАЖЕТ ЕТЕДІ
«Батыс Су Арнасы» ЖШС деректері бойынша, Оралдың су құбырлары желілерінің жалпы ұзындығы 483,5 км құрайды. Оның 292,03 км ауыстыруды қажет етеді, ал жүйенің тозуы 60,4%-ға жетеді.
Соңғы үш жылда коммуналдық кәсіпорын шамамен 20 км құбырды ауыстырды. 2026 жылға тағы 2,7 км ауыстыру жоспарланған.
Сумен жабдықтау мәселелері қала тұрғындарының өтініштер санына да әсер етеді. 2025 жылы кәсіпорын су сапасына қатысты 86 шағымды тіркесе, 2026 жылдың алғашқы жеті айында — тағы 70 шағым тіркелді. Сол кезеңде коммуналдық қызметкерлер қалалық желілерде 102 апатты тіркеді.
СУ ТАЗАРТУ ҚҰРЫЛЫСТАРЫ ҚАШАН РЕКОНСТРУКЦИЯЛАНАДЫ
Оралдың су тазарту құрылыстары 1963 жылдан бері пайдаланылып келеді. Пайдалануға берілген сәттен бастап толыққанды реконструкция жүргізілмеген.
Қазіргі уақытта кәсіпорын реконструкцияға жобалық-сметалық құжаттаманы әзірлеп жатыр. Оның түпкілікті құны белгісіз. 2026 жылға құрылыстарды жөндеуге шамамен 94,9 млн теңге және инвестициялық бағдарлама бойынша тағы 204,6 млн теңге қарастырылған.
Сынамалардың нормаларға басым сәйкес келуіне қарамастан, тұрғындардың бір бөлігі бөтелкедегі суды сатып алады.
КОНТЕКСТ
Шілдеде Қарағанды облысының Құшоқы кентінің тұрғындары Президент Қасым-Жомарт Тоқаевқа жүгініп, шамамен екі апта үзілістен кейін құбырлардан өткір иісті қара су аға бастағанын мәлімдеді.
Кейінірек Бұқар-Жырау ауданының әкімдігі су сапасының уақытша нашарлауы жаңа су құбырлары желілерінің пайдалануға берілуіне байланысты екенін хабарлады.
Щучинск тұрғындары да су құбыры суының сапасына шағымданды. ФБРК редакциясы портативті TDS-метрдің көмегімен жүргізген өлшеу минералданудың 431 ppm екенін көрсетті. Көрсеткіш нормаға сыйып тұр, алайда тұрмыстық шкалалар бойынша судың дәмі жағымсыз болуы мүмкін.
ФБРК сұрауларына жауап ретінде санитарлық ведомстволар нақты көрсеткіштің талаптарға сәйкестігі туралы тікелей жауап бермеді.