ҚР Экология және табиғи ресурстар министрлігі бүкіл ел аумағында сирек кездесетін және жойылып бара жатқан тұяқты жануарлардың түрлерін әуе есебіне алу бойынша қызмет көрсетуге арналған конкурстың нәтижелерін жариялады. ФБРК редакциясы сатып алудың егжей-тегжейлері туралы көбірек білуді жөн көрді.
7 наурызда ҚР экология министрлігінің «Охотзоопром» РМҚК архарларды есепке алу және мониторингілеу үшін экипажы бар әуе көлік құралдарын жалға алу бойынша қызмет көрсетуге бір көзден шарт жасасты.
Техникалық сипаттамаға сәйкес, әуе кемесінің крейсерлік жылдамдығы 100 км/сағ кем емес, ұшу биіктігі - жер бетінен 150 метрден аспайтын және теңіз деңгейінен 3000 метрге дейінгі таулы жерлерде ұшу мүмкіндігімен болуы тиіс.
Жалпы экология министрлігі 2024 жылғы наурыздан мамырға дейін 225 ұшу сағатын жүзеге асыруды жоспарлап отыр:
- Түркістан облысы – 40 ұшу сағаты;
- Жамбыл облысы – 40 ұшу сағаты;
- Қарағанды облысы – 50 ұшу сағаты;
- Абай облысы – 35 ұшу сағаты;
- Павлодар облысы – 15 ұшу сағаты;
- Шығыс Қазақстан облысы – 15 ұшу сағаты;
- Жетісу облысы – 30 ұшу сағаты.
Сатып алу «Охотзоопромға» 310 млн теңгеге түсті. Алғашында 2024 жылғы қаңтарда «Охотзоопром» РМОК ашық конкурс жариялаған, ол өтінімдердің болмауына байланысты өтпей қалды деп танылды. Осы жылдың ақпанындағы екінші тендер де өтпеді – өтінімді «Dala Air» ЖШС тұлғасындағы бір ғана әлеуетті жеткізуші берді.
Тек үшінші рет, екі өтпей қалған конкурстан кейін, «Охотзоопром» жеке қазақстандық әуе компаниясы «Dala Air» ЖШС-ін жеткізуші ретінде шақырды. Жеткізуші компанияның құрылтайшылары Светлана Романенко және Вячеслав Романенкоға тиесілі «Art-IT» ЖШС сауда компаниясы болып табылады.
Әуе компаниясы 2003 жылы тіркелген және ондаған миллиард теңгеге 100-ден астам мемлекеттік келісімшарты бар. Өндірістік объектілерді аттестациялау, тікұшақтар мен ұшақтарды жалға беру немесе жабдықты ұшу сынағы сияқты қызметтер туралы сөз болып отыр.
Келісімшарттар аясындағы қызметтерге тапсырыс берушілер әртүрлі өңірлердің әуежайлары және «Қазаэронавигация», «Охотзоопром» және «Қазақ орман авиациялық қорғау және орман шаруашылығына қызмет көрсету базасы» сияқты РМК болып табылады.
2015 жылдан бастап «Dala Air» шамамен 6 млрд теңге салық төледі. Компания бес сот процесін өткізді, оның біреуі – 2022 жылы «Жасыл даму» АҚ-ның берешек өндіріп алу туралы сот талабы бойынша. Алайда кейін белгісіз себептермен корпорация өз арызын қайтарып алды.
Вячеслав Романенкоға да тиесілі «Art-IT» компаниясы компьютерлік техниканы жеткізуге қымбат мемлекеттік келісімшарттарды сәтті жасасып жатыр. Тапсырыс берушілер әкімдіктер, ауруханалар, ғылыми және оқу орындары болып табылады. 2015 жылдан бастап «Art-IT» 2,5 млрд теңге салық төледі.
Есіңізде ме, ақбөкендермен дәл осылай басталған: алдымен есеп және мониторинг, содан кейін күмәнді биологиялық негіздемеге де жетті. Бүгінде ақбөкендерді жою үшін «ғылыми мақсатта алып қою» деген ыңғайлы терминді қолданады. Жоспарларда әуесқойлық спорттық аңшылықты енгізу бар. Шынында да, шетелге сату үшін ақбөкеннің мүйізін қандай да бір жолмен алу керек қой.
Архарлар мырза Нысанбаевтың қанды тізімінде келесі ме? Бүгін зиянсыз мониторинг, ал ертең браконьерлікке ғылыми негіздемені тауып берер.