(11 наурыз 2026 | Дереккөз: ФБРК)
Жақында экология және табиғи ресурстар министрлігі 4,3 миллионнан астам құсты — оның ішінде 1,3 млн қазды және 3 млн үйректі атуға квоталарды бекітті. ФБРК редакциясы ведомствоға елде қазіргі уақытта қанша аңшы тіркелгені және түрлері бойынша бөліністе қанша лицензия берілгені туралы ресми сұрау жолдады.
ШЕКСІЗ ДЕП АТАЛҒАН КВОТАЛАР
Еске сала кетейік, биылғы жылдың ақпан айының соңында белгілі болғандай, экоминистрлік 2026 жылғы 15 ақпаннан 2027 жылғы 15 ақпанға дейінгі маусымға аңшылық лимиттерін бекіткен. Атуға 1 335 310 қаз, 3 029 606 үйрек, 426 048 қоян және ондаған мың басқа жануарларға рұқсат етілген. Қасқырлар сандық шектеусіз енгізілген.
Қазақстан биоалуантүрлілігін сақтау қауымдастығы (АСБК) суда жүзетін құстарға арналған квоталарды «іс жүзінде шексіз» деп атады: олар өткен жылдардағы көрсеткіштерден бес есе артық және бас санының 15% алудың стандартты шегінен бірнеше есе асып түседі.
ЕКІ СҰРАҚТЫҢ БІР ЖАУАБЫ
ФБРК редакциясы экоминистрлікке екі сұрақ қойып, ресми сұрау жолдады: елде қанша аңшы тіркелген және түрлері мен өңірлері бойынша бөліністе қанша лицензия берілген. 
Ведомствоның ақпараты бойынша, Қазақстанда 145 425 аңшы тіркелген. Егер қаздарға арналған квотаны тіркелген аңшылар санына бөлетін болсақ, теориялық тұрғыдан әркімге шамамен 9 қаз, үйректер бойынша шамамен 20 тиеді.
Әрине, бұл шартты бөлу. Соңында, барлық аңшылар суда жүзетін құстарды ауламайды, ал лимиттер шаруашылықтар арқылы жүреді. Дәл осы себепті нақты берілген лицензиялар туралы сұрақ қойылды. Алайда ведомство оны айналып өтуді жөн көрді.
Оның орнына біз рәсімнің сипаттамасын алдық: лимит бекітіледі, квоталарға бөлінеді, квоталар шаруашылықтар арасында бөлінеді, шаруашылықтар лицензиялар алады. Жауапқа сәйкес, егжей-тегжейлі деректер «жергілікті атқарушы органдармен қалыптастырылады». Жауапта түрлері бойынша да, өңірлер бойынша да нақты сандар жоқ.
Ал квоталардың өзі, экоминистрліктің хабарлауынша, мониторинг пен ғылыми деректерді ескере отырып дайындалған биологиялық негіздемеге негізделген. Таныс жағдай. Ал биологиялық негіздеме, ақбөкендердегідей, «Қызмет бабында пайдалану үшін» деген грифі бар шығар?
ӘРІ ҚАРАЙ НЕ БОЛАДЫ
Экоминистрліктің лицензиялар туралы нақты сұрауға жауабы нормативтік рәсімнің сипаттамасына саяды. Және бұл бұзушылық емес, бірақ мәні бойынша жауап та емес. Квоталар жарияланады, биологиялық негіздемелер - жоқ. Берілген рұқсаттар бойынша статистика да жүйе ішінде қалады.
Кәсіби қоғамдастық шамадан тыс деп бағалайтын лимиттер кезінде мұндай жабықтық шешімдердің негізділігін тексеруге де, олардың салдарын бағалауға да мүмкіндік бермейді.
Сонымен қатар, квоталарды есептеу әдістемесіне қатысты сұрақтар аясында берілген рұқсаттар бойынша орталықтандырылған статистиканың болмауы елеулі олқылық болып көрінеді — және бұл ведомство практикасында бірінші емес сияқты.