Қаржы мониторингі агенттігі (ҚМА) Түркістан облысында жалған кепілдер рәсімдеу арқылы 1,9 млрд теңге көлеміндегі бюджет қаражатын жымқырған ұйымдасқан қылмыстық топты анықтады.
Ведомствоның баспасөз қызметінің хабарлауынша, күдіктілер «Сыбаға» мемлекеттік бағдарламасы аясында ірі қара мал (ІҚМ) сатып алуды субсидиялауға бағытталған жеңілдетілген несиелер алу үшін алаяқтық схеманы қолданған.
Тергеу деректері бойынша, ол үшін Кентау қаласында «Яссы-кредит НС» несие серіктестігі» ЖШС құрылған, сондай-ақ жоқ «Expert Consulting Group» ЖШС атынан жүргізілген жалған құжаттар мен мүлікті бағалаудың жалған актілері пайдаланылған.
Схеманы ұйымдастырушы күдіктінің мемлекеттік қарыз алуға өтінімдерді қарау жөніндегі комиссия төрағасы қызметін атқарғаны атап өтіледі.
«Ол ықтимал қатысушыларды іздестіріп, олардың рөлдерін бөліп, жалған қарыздарды рәсімдеу процесін бақылаған. Сонымен қатар құжаттарды рәсімдеу үшін жеке тұлғаларды іздеу бойынша нұсқаулар беріп, ай сайынғы төлемдерді бақылап, бұрмаланған салыстыру актілерін жасауға қатысқан, ал жымқырылған қаражат топ мүшелері арасында бөлінген», - делінген хабарламада.
Қазіргі уақытта 27 адам күдікті деп танылды. Олардың мүлкіне жалпы сомасы 1 млрд теңгеден астам қаражатқа тыйым салынды.
Еске салайық, 2023 жылғы желтоқсанда Ақтөбе облысы Қобда аудандық мәслихатының депутаты Асылбек Нұргелдин мемлекеттік бағдарлама қаражатымен алаяқтық жасады деген күдікпен сот алдына келді.
Айыптау нұсқасы бойынша, Нұргелдин мемлекетті адастырып, 457 млн теңгені иемденген. Бастапқыда ол «Аграрлық несие корпорациясы» АҚ-нан Ресейден 600 бас сиыр сатып алу үшін «Сыбаға» мемлекеттік бағдарламасы бойынша 390 млн теңге көлемінде субсидия алуға өтініш берген. Алайда сиырлар сатып алынбаған. Оған қоса, ІҚМ-ға арналған жем-шөпке Нұргелдин тағы 66 млн теңге субсидия алған.
2024 жылғы қыркүйекте ҚМА «Аграрлық несие корпорациясы» АҚ Ақтөбе филиалында асыл тұқымды ІҚМ өсіруге несие алу кезіндегі алаяқтық фактілерін анықтады. Төрт шаруа қожалығының (ШҚ) өкілдері жалған құжаттарды пайдаланып, «Сыбаға» мемлекеттік бағдарламасы аясында бөлінген субсидиялар мен несие қаражатын қолма-қол ақшаға айналдырған, ал мал сатып алынбаған. Нәтижесінде мемлекетке жалпы сомасы шамамен 1 млрд теңге көлемінде аса ірі мөлшерде залал келтірілген.
Қазан айында Түркістан облысының прокуратурасы мал шаруашылығын дамытуға субсидия ретінде бөлінген 203 млн теңгені жымқыру схемасын анықтады. Сауран ауданының тұрғыны 20 адамның электрондық-цифрлық қолтаңбаларын (ЭЦҚ) пайдаланған. Үш жыл ішінде ол мемлекеттен іс жүзінде сатып алынбаған ІҚМ сатып алуға субсидия алған.