ФБРК редакциясы Кіші Талдыкөл көлдер тобының аумағында орналасқан жекешелендірілген учаскелерге және олардың иелеріне талдау жүргізуді жалғастыруда. Бұған дейін біз Сығанақ көшесінің солтүстігіндегі, «Мечта» сауда үйінің жанындағы кейбір учаскелердің кімге тиесілі екенін қарастырған болатынбыз. Бұл бөлімде біз Сығанақ көшесінің оңтүстігіндегі, «Жасыл Орам» тұрғын үй кешенінің қарсысындағы жағалау аумақтарының иелері туралы әңгімелеуді жалғастырамыз.
Бұл ауданда он екі учаске (жалпы ауданы 37,3664 га) «Астана -Технополис» ЭААҚ БАҚ АҚ-на (өзге көліктік-экспедициялық қызмет) 2020 жылдың тамыз айынан бастап уақытша өтеулі ұзақ мерзімді жер пайдалану құқығымен тиесілі.
«Астана -Технополис» ЭААҚ БАҚ АҚ-на тиесілі бес учаскенің (жалпы ауданы 19,0485 га) жер пайдалану мерзімі 2026 жылдың желтоқсанында аяқталады. Бұл учаскелер: 21-320-135-5398, 21-320-135-5298, 21-320-135-5299, 21-320-135-5300 және 21-320-135-5301.
«Астана -Технополис» ЭААҚ БАҚ АҚ-ның жалғыз акционері «Астана ӘКК» АҚ болып табылады, ол толығымен тиесілі Астана қ. әкімдігіне.
«Astana» ӘКК АҚ сонымен қатар 21-320-135-4824 учаскесіне (ауданы 2,0914 га) 2021 жылдың шілдесінен бастап коммерциялық үй-жайлары мен тұрағы бар тұрғын үй кешенін салу үшін уақытша өтеулі ұзақ мерзімді жер пайдалану құқығымен иелік етеді.
Бұрын мәлімдегендей, заңгер Шыңғыс Темір, бұл аумақтар кейіннен құрылыс салушы компанияларға қосалқы жалға беріледі. Сонымен қатар, ЭАА қатысушылары-компаниялар үшін арнайы салықтық және басқа да жеңілдіктер жиі қолданылатыны атап өтілді.
Біз ӘКК қызметіндегі көптеген бұзушылықтарды байқаған болатынбыз. Атап айтқанда, «Shymkent» ӘКК АҚ-на қатысты. Бұрын ҚР Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі «Shymkent» ӘКК АҚ қызметінде 2019-2021 жылдарға арналған сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне сыртқы талдау жүргізген болатын.
Талдау нәтижесінде «инвестициялық жобаларды» іске асыру үшін берілген жер учаскелерін сатуға, тұрғын үй салуға, әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының бағасын тұрақтандыру жөніндегі тиісті шараларды орындамауға және Корпоративтік қордың тиісінше қызмет атқармауына байланысты тәуекелдер анықталды.
Сонымен қатар, жерлер аукционсыз сатылғаны анықталды, бұл бәсекелестікті шектейді және кәсіпкерлік субъектілері мен мемлекеттің өзара іс-қимыл принциптерін бұзады. Бұдан басқа, ӘКК сатудан түскен ақшадан пайда алып, оны жергілікті бюджетке аудармаған.
Талдау үш жыл ішінде Шымкент қ. әкімдігі ӘКК-ге 70 жер учаскесі түріндегі мемлекеттік мүлікті жалпы ауданы 200 га-дан астам, кадастрлық құны 2 млрд теңге бергенін көрсетті. ӘКК мен кәсіпкерлік субъектілері арасындағы бірлескен қызмет туралы шарттар шеңберінде 29 жер ауданы 36,7 га 5,89 млрд теңге сомасына сатылған. Алайда әкімдікке осы жерлер үшін тек 1 млрд теңге берілген. Жерлерді жеке меншікке бағалау құнының 10%-ына сатқан жағдайлар болғаны атап өтіледі.
Сонымен қатар, 2021 жылғы 2 қыркүйекте «Shymkent» ӘКК АҚ іс жүзінде ипподромды өзіне қайтарып алды, өзі шығаратын акцияларды төлеу есебінен. Мәміле сомасын 70 млн теңге деп бағалады. Нәтижесінде, ӘКК ипподромды «Шымкент қ. ұлттық және ат спорты түрлері бойынша кешенді спорт клубы» ММ-нен өз акцияларын төлеу есебіне алып жатыр.
Мұндай жағдайда, конкурстық рәсімдер, Жер Кодексі немесе қарапайым бәсекелестік не үшін қажет екені түсініксіз. Елордада дәл осындай схеманы бұрыннан қолданып жүргені кенеттен анықталса, ешкімді таң қалдырмайды деп болжаймыз.
21-320-135-754 учаскесі (ауданы 0,3000 га) бұрыннан белгілі «SAT-NS» ЖШС-нің жеке меншігі болып табылады, 2021 жылдың тамызынан бастап ЖЖМ салу және пайдалану үшін. ЖШС құрылтайшысы - Ғабит Сатвалдиев.
Сатвалдиев сонымен қатар «Sat Group Construction» ЖШС-де де көрінеді. Бұл ЖШС осы ауданда 21-320-135-4772 учаскесіне (ауданы 0,8891 га) 2021 жылдың маусымынан бастап кіріктірілген үй-жайлары, балабақшасы, емханасы және тұрағы бар көппәтерлі тұрғын үй кешенін салу үшін уақытша өтеулі ұзақ мерзімді жер пайдалану құқығымен иелік етеді.
Айта кетейік, Ғабит Сатвалдиев Түркістан облысының әкімі Дархан Сатыбалдының інісі болып келеді. Тағы бір інісі, Сұңқар Сатвалдиев, «Sat Group Project» ЖШС-не иелік етеді. Бұл компания да Кіші Талдыкөл көлдерінің құрылысына қатысады. Алайда, әкімнің өзінің айтуынша, Сатвалдиевтердің бизнесі мырза Сатыбалдының лауазымына ешқандай қатысы жоқ.
Жақын жерде 21-320-135-5169 учаскесі (ауданы 2,3000 га) орналасқан, ол «Cynosure» ЖШС-не 2022 жылдың шілдесінен бастап медицина, денсаулық және емдік дене шынықтыру кешенін салу үшін уақытша өтеусіз жер пайдалану құқығымен тиесілі. ЖШС-нің бірінші басшысы - Айдар Сауранбаев, құрылтайшылары - Олег Ромашко, Андрей Куликов, Сабир Аскаров, Курбанкуль Елубаева.
«Beren-En» ЖШС 21-320-135-4823 учаскесіне (ауданы 0,5000 га) 2021 жылдың мамырынан бастап спорт кешенін салу үшін уақытша өтеулі қысқа мерзімді жер пайдалану құқығымен иелік етеді. Жер пайдалану мерзімі 2026 жылдың сәуірінде аяқталады. ЖШС-нің бірінші басшысы - Саят Интабаев, құрылтайшысы - Бақытгүл Тоқтамысова.
Kompra.kz мәліметтері бойынша, 2023 жылдың тамызынан бастап «Beren-En» ЖШС тендерлік өтінімде немесе баға ұсынысында дәйексіз ақпарат және/немесе жалған мәліметтер беру себебі бойынша Самұрық-Қазына сатып алуларының адал емес жеткізушісі болып саналады.
Сонымен қатар, объектілердің біріне жоспардан тыс тексеру нәтижесінде «Beren-En» ЖШС уәкілетті органды хабардар етпестен құрылыс-монтаж жұмыстарын жүргізгені анықталды, ол үшін 2022 жылдың желтоқсанында шамамен 53 мың теңге көлемінде айыппұл салынды.
21-320-135-4720 учаскесі (ауданы 1,2620 га) 2022 жылдың қаңтарынан бастап «Construction&Building Solutions» ЖШС-не қызмет көрсету объектілері мен коммерциялық үй-жайлары бар тұрғын үй кешенін салу үшін уақытша өтеулі ұзақ мерзімді жер пайдалану құқығымен тиесілі. Жер пайдалану мерзімі 2026 жылдың сәуірінде аяқталады. ЖШС-нің бірінші басшысы - Айдос Исағұлов, құрылтайшысы - Азат Ибадуллаев.
2022 жылдың қыркүйегінде «Construction&Building Solutions» ЖШС «Астана қ. қалалық ортаны бақылау және сапасын басқару» ММ-нің нұсқамасын орындамауына байланысты әкімшілік жауапкершілікке тартылды. Атап айтқанда, ЖШС ғимараттардың сенімділігіне техникалық тексеру жүргізбестен жұмысты жалғастырған, ол үшін 300 мың теңгеден астам сомаға айыппұл салынды.
21-320-135-5417 учаскесі (ауданы 1,2000 га), Сығанақ көшесінің оңтүстігінде, «Жасыл Орам» тұрғын үй кешенінің қарсысында орналасқан, «Бозғылдар» ЖШС-не 2021 жылдың желтоқсанынан бастап балабақша салу үшін уақытша өтеулі қысқа мерзімді жер пайдалану құқығымен тиесілі. Бірінші басшысы және құрылтайшысы - Инкар Надирбекова.
«Интергрант» ЖШС ірі 21-320-135-4617 учаскесіне (ауданы 36,4477 га) 2015 жылдың маусымынан бастап жеке тұрғын үйлер кешенін салу үшін уақытша өтеулі ұзақ мерзімді жер пайдалану құқығымен иелік еткен. Жер пайдалану мерзімі 2024 жылдың желтоқсанында аяқталғанымен, Астана қ. әкімдігінің қаулысына сәйкес, жер пайдаланудың нақты аяқталу күні - 2021 жылғы 13 қыркүйек. Kompra.kz сервисінің мәліметтері бойынша, ЖШС-нің бірінші басшысы - Ксения Гадельшина, құрылтайшысы - Магомед Имадов.
21-320-135-4874 учаскесі (ауданы 3,2000 га) «Binom Education» ЖШС-не 2022 жылдың мамырынан бастап жалпы білім беретін мектепті пайдалану үшін уақытша өтеусіз жер пайдалану құқығымен тиесілі. Жер пайдалану мерзімі 2027 жылдың қарашасында аяқталады. ЖШС-нің бірінші басшысы - Арайлым Мағзұмова, құрылтайшысы - «BI Group» жеке компаниясына және «BI Capital» ЖШС-не тиесілі «General Contractors Group LTD» жеке компаниясы.
2021 жылдың қазан-желтоқсан аралығында «Binom Education» ЖШС уәкілетті органға осыған байланысты хабарлама жібермей құрылыс-монтаж жұмыстарын жүргізген. ЖШС құрылыс-монтаж жұмыстарының басталғаны туралы хабарламаны тек 2021 жылдың желтоқсан айының соңында ғана берген.
Алайда ЖШС өкілі сотта жұмысты бастау туралы шешімді объектінің (мектеп) ерекше әлеуметтік маңызы бар екендігімен және кестеден кешігуге жол берілмейтіндігімен түсіндірді. Іс бойынша іс жүргізуді тоқтату туралы шешім қабылданды.
«Rn Holding» ЖШС 21-320-135-5817 учаскесіне (ауданы 0,7900 га) 2022 жылдың тамызынан бастап «Демеу» арнайы мектепке дейінгі түзету оқу орнын салу үшін уақытша өтеулі қысқа мерзімді жер пайдалану құқығымен иелік етеді. Бірінші басшысы және құрылтайшысы - Ерғали Райымқұлов.
Сонымен қатар, Құлғынов бір кездері ірі олигархтармен бірге демалғанын атап өту қажет. Кіші Талдыкөлдің құрылысы мәселесі дәл осындай «кеңседен тыс» кездесулерде шешілген болуы мүмкін.
Жалғасы бар...
Фонд-бюро расследования коррупции