Мемлекеттік сатып алу жүйесінде ҚР ТЖМ мемлекеттік материалдық резервтер комитетінің 1 млрд теңгені бөлуіне байланысты жағдай назар аудартады. Сипаттамалары мен бюджеті бірдей әскери шатырларды сатып алу бойынша екі процедура екі ай айырмашылықпен жүргізілді және екі жағдайда да сатып алулар «өтті» мәртебесін алды.
ПРОЦЕДУРАЛАР ХРОНОЛОГИЯСЫ
Бірінші процедура (ақпан)
Комитет ақпан айының басында сатып алуды өткізді. 2026 жылғы 11 ақпандағы хаттамада 9 әлеуетті жеткізуші тіркелген. Өтініштерді қарау қорытындысы бойынша процедура аяқталды, ал порталдағы лот карточкасында мәртебе бекітілді: «Сатып алу өтті».
Қайталама процедура (сәуір)
Сәуір айында ведомство дәл сол 1 млрд теңге бюджетімен және ұқсас сатып алу нысанымен жаңа сатып алуды бастады. Өтініштерді қабылдау 13 сәуірде аяқталды және лот та «Сатып алу өтті» мәртебесін алды.
Басты мәселе
Өтіп қойған процедура болған кезде қайталама сатып алудың себептері ашық деректерде ашылмайды.
ПРОЦЕДУРАЛЫҚ КОНТЕКСТ
Бұл процедураларды өткізу бірқатар ерекшеліктермен қатар жүрді. Сатып алулар ерекше тәртіпті қолданумен (ЕАТҚ) жүргізілді, бұл ретте қатысушылар жарияламау міндеттемесіне (NDA) қол қояды, бұл сыртқы аудит үшін техникалық сипаттамаға қолжетімділікті жауып тастады.
Өтініштерді беру мерзімі екі жағдайда да бір жұмыс күнін — сағат 09:00-ден 18:00-ге дейін құрады. Бұл ретте сәуір айына қарай қатысушылар саны 9-дан 4 компанияға дейін қысқарды.
Кейбір компаниялар екі процедураға да қатысты, оның ішінде «Алатау» фабрикасы» ЖШС, «DANMARD» ЖШС және «Адал қамқор KZ» ҚБ. Сәуірдегі сатып алуда жаңа қатысушы — «Universal - Build» ЖШС пайда болды.
ҚАРЖЫЛЫҚ ПАРАМЕТРЛЕР
Сатып алу карточкаларында тауар бірлігінің құнын бағалауға мүмкіндік беретін деректер жоқ:
- бірлік бағасы 0 теңге деп көрсетілген;
- саны — 0;
- бұл ретте сатып алудың жалпы сомасы 1 млрд теңгені құрайды.
Бұл параметрлердің ашық қолжетімділікте болмауы бюджет шығындарын әскери шатырлардың нарықтық құнымен салыстыруға мүмкіндік бермейді.
ҚОРЫТЫНДЫ
Ұқсас параметрлермен қайталама сатып алуды өткізу себептері туралы мәселе негізгі болып қала береді. Жарияланған құжаттарда бұл мән-жайлар түсіндірілмейді, бұл бюджет қаражатын бөлу шеңберінде шешімдер қабылдау логикасын бағалауды қиындатады.