Ақмола облысы Қосшы қаласында биылғы жылдың ақпан айында жеке компания «СпецТрейдТМ» ЖШС қаражаты есебінен орнатылған «Мегаполис» жол қозғалысын басқару жүйесі әкімдік балансына берілді. Төрт айдан кейін – 4 маусымда – дәл осы компания бағдаршам нысандарына қызмет көрсетуге 57 млн теңгеге тендерді жеңіп алды.
SotReport.kz деректері бойынша, конкурс бәсекелестіксіз және заңнаманың бірқатар бұзушылықтарымен өтті. Тендерге үш компания қатысты: «СпецТрейдТМ» ЖШС, «СпецСтройСервис-KZ» ЖШС және «Research and Development Solution» ЖШС.
Белгілі болғандай, биылғы жылға дейін Қосшыдағы бағдаршамдар қаланың бұрынғы әкімі Гайдар Кайсенов қол қойған меморандум негізінде АЖҚБЖ (автоматтандырылған жол қозғалысын басқару жүйесіне) интеграцияланған болатын. Жүйені «СМЭУ-Астана» ЖШС жаңғыртып, қызмет көрсетіп келді.
Өткен жылдың қараша айында – жаңа әкім Азамат Қапышев келгеннен кейін – қалалық бағдаршамдар қазақстандық бағдарламалық қамтамасыз етуден (БҚ) ажыратылғаны хабарланады.
Әкімдікте бұрынғы мердігер «БҚ-ға кіруді жауып тастағанын», бұл жаңа бағдарламалық жасақтама орнатуға мәжбүр еткенін мәлімдеді. Алайда журналистер әкімдіктің қазақстандық бағдарламадан өз еркімен ажырағанын және биылғы жылдың 31 қаңтарында бұл туралы хат жазғанын атап өтті.
«Қосшы қаласының бағдаршам нысандарын ажырату мердігер ұйым («Көкжал» ЖШС) тарапынан тапсырыс берушімен (қалалық көлік басқармасы) келісім бойынша жүргізілді», - деп жазды ведомство.
Кейінірек қала әкімшілігі ресейлік БҚ — «Мегаполис» орнату туралы шешім қабылдағаны анықталды.
Ведомство өкілдері мұндай таңдауды «бұрынғы жеткізушіге тәуелді болғысы келмеумен» және өнімнің «жалпыға қолжетімді» екендігі туралы мәлімдемелермен түсіндірді. Алайда журналистер Қазақстанда «Мегаполис» қолдану оның құқық иеленушісімен бақыланатынын және үшінші тарап компаниялары үшін шектелгенін атап өтеді.
Сондай-ақ БАҚ әкімдіктің бағдаршамдарға қызмет көрсету конкурсын бірқатар мән-жайларға тиісті көңіл бөлмей өткізгенін мәлімдейді:
- «Мегаполис» БҚ сапа сертификатының болмауы;
- «Мегаполис» жүйесімен бағдаршамдарға қызмет көрсетуге мемлекеттік сатып алудың жеңімпазы бұрын «Мегаполис» бағдарламалық жасақтамасын «тегін» орнатқан;
- конкурсқа қатысқан екінші әлеуетті жеткізушіде конкурсты жеңіп алған жағдайда мемлекеттік сатып алу шарты бойынша міндеттемелерді орындау үшін қажетті техника жоқ;
- үшінші әлеуетті жеткізушіде «Мегаполис» БҚ құқық иеленушісінен оқудан өткендігі туралы қажетті сертификат жоқ.
Анықталғандай, сауда-саттықтың екінші қатысушысы — «СпецСтройСервис-KZ» — міндеттемелерін орындау үшін «Астана қалалық жарық» компаниясынан кран жалдаған. Adilet.gov.kz деректері бойынша, кран жалға берушінің қарыздарына байланысты тыйым салынған, бұл жалдауды заңды түрде күмәнді етеді.
Сонымен қатар қаржы министрлігі қазір сыйға тарту шарты бойынша мүлікті (соның ішінде зияткерлік) мемлекетке беру рәсімін өзгертетін түзетулер жобасын қарастырып жатыр.
«Құжат ратификацияланса, компаниялар БҚ-ны беру кезінде ақпараттандыру саласындағы уәкілетті органның қорытындысын алуы керек. Бұл ескірген, қайталанатын немесе тиімсіз шешімдердің мемлекет меншігіне әлдеқайда сирек түсуіне әкеледі», - делінген хабарламада.
Еске сала кетейік, өткен жылдың қараша айында ФБРК редакциясы Қосшыдағы бағдаршамдарға қызмет көрсету шарттарының құны қалай өзгергенін талдаған болатын. Біз сондай-ақ Қазақстанда жол инфрақұрылымына шығындардың жалпы өсуі туралы айтып бергенбіз.