Экономикалық сарапшы Дәмір Мұсин бүгінде көптеген компаниялардың неге ақшасы жетіспейтінін және бұл бизнесті активтерді сатуға және суда қалудың жаңа жолдарын іздеуге қалай мәжбүрлейтінін түсіндірді.
Digitalbusiness.kz, деректері бойынша, сарапшы компаниялар үшін қолма-қол ақша тапшылығының салдары туралы айтты.
«Кассалық үзілістер әдетке айналды, мәмілелер кейінге қалдырылады, ал одан да жаманы – біз қазақстандық бизнес соңғы рет 1990-жылдары көрген тәжірибенің сақтықпен қайтарылуын байқап отырмыз. Иә, иә, бартер. Жақсы жаңалық: бұл романтикалық. Жаман жаңалық: бухгалтер «Мен бұл тракторды айналымға қалай жазамын?» деп сұрағанда, романтика аяқталады», — делінген хабарламада.
Сарапшының айтуынша, кассалық үзілістерге тап болған компаниялар міндеттемелерді жабу үшін активтерді – кейде шұғыл және едәуір жеңілдікпен – сатуға мәжбүр.
Бұл қаржылық жастықты сақтап қалғандарда ресурстардың табиғи шоғырлануына әкеледі. Мұндай стратегия әлемдік тәжірибеде де белгілі: оны дәстүрлі түрде, мысалы, дағдарыс алды кезеңдерде капиталды қолма-қол ақшаға аударып, содан кейін құнсызданған, бірақ перспективалы активтерді сатып алатын американдық инвестор Уоррен Баффет қолданады.
Мұсиннің сөзінше, тұрақсыздық жағдайында активтер қолма-қол ақшаға қарағанда тезірек құнсызданады, сондықтан табысты компаниялар жабдық немесе жылжымайтын мүлік жинақтауға емес, өтімділікке бас тігеді.
Бүгінде бизнес үшін қолма-қол ақша стратегиялық құралға айналуда, ол кімнің құлдыраудан аман қалатынын, ал кімнің нарықтан кететінін анықтайды. Тек ағымдағы өмір сүру ғана емес, сонымен қатар өсу үшін болашақ мүмкіндіктер де осыған байланысты.
«Инвестордың өнері – нарықтардың қозғалысын болжау, циклділікті ескеру және активтерді өтімді құралдарға аударуға үлгеру. Қолма-қол ақша тапшылығы жағдайында кэш нақты бәсекелестік жүретін ресурсқа айналады», — деп атап өтті Мұсин.