(24 ақпан 2026 | Дереккөз: «Ашық НҚА» порталы)
Ұлттық Банк және Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту жөніндегі агенттігі (ҚР ҚРДА) цифрлық қаржы активтерінің (ЦҚА) базалық активтерін сақтайтын ұйымдар үшін есептілік қағидаларының жобасын жария талқылауға шығарды.
Құжат «Ашық НҚА» порталында орналастырылған және деректерді ұсыну нысандарын, мерзімдері мен тәртібін айқындайды. Жоба сондай-ақ цифрлық қаржы құралдары саласындағы қадағалау тетіктерін күшейтуді көздейді.
ӘЗІРЛЕУДІҢ ҚҰҚЫҚТЫҚ НЕГІЗДЕРІ
Жоба Мемлекет басшысының «Жасанды интеллект дәуіріндегі Қазақстан: цифрлық трансформация арқылы өзекті міндеттер мен олардың шешімдері» Жолдауын іске асыру шеңберінде қабылданған 2025 жылғы 13 қазандағы №1042 Президент Жарлығына сәйкес дайындалды.
Сондай-ақ құжатта 2026 жылғы қаңтарда қаржы нарығын реттеу және дамыту, байланыс және банкроттық мәселелері бойынша заңнамаға енгізілген өзгерістер ескерілген.
Бұл қадамдар елдің цифрлық инфрақұрылымының бөлігіне айналып жатқан цифрлық қаржы құралдары саласындағы нормативтік базаның дәйекті дамуын көрсетеді.
ҚАНДАЙ ТАЛАПТАР ЕНГІЗІЛЕДІ
Жоба ЦҚА базалық активтерін сақтаушы ұйымдардан деректерді жүйелі түрде жинауды көздейді. Атап айтқанда, мыналар белгіленеді:
- есептілік нысандары;
- оны ұсыну кезеңділігі;
- деректерді тапсыру мерзімдері;
- есептерді толтыру жөніндегі түсіндірмелер.
Жоба материалдарына сәйкес, есептілік цифрлық қаржы активтерінің шығарылымын қамтамасыз ететін базалық және жоғары өтімді активтердің жай-күйін талдау, сондай-ақ қажет болған жағдайда реттеушілік шешімдер қабылдау үшін пайдаланылатын болады.
ЖАРИЯЛАНУДЫҢ ТОЛЫҚТЫҒЫ ТУРАЛЫ ПІКІРТАЛАС
Порталдағы жария талқылау барысында жекелеген қатысушылар қаулының толық мәтіні мен есептілік нысандарының ашық қолжетімділікте болмауына назар аударды. Ұлттық Банк өкілдері порталды техникалық пысықтауға байланысты жобаның негізгі мазмұны танысуға қолжетімді нысанда орналастырылғанын түсіндірді.
Талқылау кезеңінде егжей-тегжейлі нысандар мен көрсеткіштердің болмауы әзірлеуші тарапынан қосымша түсіндірмелерді талап етуі мүмкін, өйткені нарық қатысушыларына әлеуетті реттеушілік жүктемені бағалау үшін есептіліктің нақты параметрлері қажет.
МЕРЗІМДЕР МЕН САЛДАРЫ
Жобаны жария талқылау 2026 жылғы 6 наурызға дейін жалғасады. Мүдделі тараптар ресми портал арқылы ұсыныстар мен ескертулерді жібере алады. Құжаттың түпкілікті редакциясы келіп түскен өтініштерді және сыбайлас жемқорлыққа қарсы және экономикалық сараптама нәтижелерін ескере отырып қалыптастырылатын болады.
Әзірлеушілердің бағалауы бойынша, құжатты қабылдау теріс әлеуметтік-экономикалық немесе құқықтық салдарға әкеп соқпайды.