Қазақстан 2035 жылға дейін көлік дәліздерін дамытуға $23 млрд астам қаражат бағыттайды.
Еуразиялық даму банкінің (ЕДБ) «Еуразиялық көлік қанқасы: жобалар обсерваториясы және интерактивті карта» атты баяндамасына сәйкес, республика өңірдегі 13 мемлекет арасында екінші орында (жалпы көлемнің 10%) және Орталық Азияда бірінші орында (44%).
Елде 42 жоба іске асырылуда немесе жоспарланған, оның төртеуі трансшекаралық сипатқа ие, деп хабарлайды іскерлік ақпарат орталығы Kapital.kz.
Оларға Аягөз – Бахты темір жолының және Қытаймен үшінші шекара өткелінің құрылысы жатады. Сондай-ақ Қырғызстанға апаратын Алматы – Ыстықкөл ақылы автомобиль жолы және «Солтүстік – Оңтүстік» халықаралық көлік дәлізінің шығыс бағытының бөлігі ретінде Жаңаөзен – Кендірлі – Түрікменстан шекарасы автомобиль жолы жоспарланған. Сонымен қатар, Өзбекстанға жаңа шекара өткелімен Дарбаза – Мақтаарал темір жолы салынады.
Қаржыландыруды бөлу елдің әртүрлі көлік түрлерін дамытудағы басымдықтарын көрсетеді. Автомобиль жолдары секторы ең көп қаржыландыруды алады — $16,7 млрд, немесе жалпы көлемнің 71,7%. Теміржол бағытына $4,2 млрд (18%) бағыттау жоспарлануда. Теңіз порттарын және Каспийдегі флотты, оның ішінде Құрық халықаралық сауда портын — Транскаспий халықаралық көлік бағытының негізгі мультимодальды торабы — дамыту $1,5 млрд (6,4%) көлемінде инвестицияларды көздейді. Тағы $0,9 млрд (3,9%) логистикалық орталықтарға, шекара өткелдеріне және әуежайлардың жүк терминалдарына бағытталатын болады.
Көлік инфрақұрылымын ауқымды қаржыландыру Қазақстан үшін бір реттік акция емес, дәйекті стратегияға айналды. ЕДБ бас экономисті Евгений Винокуров республиканың ерекше географиялық орнын атап өтті — ол әлемдегі мұхит порттарынан ең алыс елдердің бірі болып табылады. Сонымен қатар, көлік жүйесін дамытудың табысты стратегиясы мен ауқымды инвестициялардың арқасында Қазақстанның сыртқы саудасы және оның транзиттік ағындарға қызмет көрсетудегі рөлі қарқынды өсуде.
«Тек «Нұрлы жол» мемлекеттік бағдарламасын іске асырудың бес жылында (2015–2019 жылдар) көлікке $17,9 млрд салынды. Біз халықаралық Еуропа – Батыс Қытай автомобиль жолы бағытынан бастап, қытайлық транзиттік контейнерлердің негізгі ағынын қабылдайтын 2025 жылғы қыркүйекте пайдалануға берілген жаңғыртылған Достық – Мойынты теміржол желісіне дейінгі ауқымды іске асқан инфрақұрылымдық жобалардың куәгері болып отырмыз», — деп түсіндірді Евгений Винокуров.
Оның айтуынша, Қазақстан жеткен жетістіктермен тоқтап қалмайды. ЕДБ жүргізетін Еуразиялық көлік қанқасы жобаларының обсерваториясының деректеріне сәйкес, ел Еуразияның көлік айырығына айналуға ұмтылуда.
Көлік инфрақұрылымын дамыту мемлекеттің стратегиялық міндеттеріне сәйкес келеді. Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Республика күніне арналған салтанатты іс-шарада сөйлеген сөзінде Қазақстан Еуразияның басты логистикалық хабына айналуы керек және бұл үшін қажетті әлеует пен үлкен мүмкіндіктер бар екенін мәлімдеді. Мемлекет басшысы бұған дейін 2019 жылдан бері ел экономикасы 16%-ға өскенін хабарлады.
Көлік инфрақұрылымына ауқымды инвестициялар Қазақстанның географиялық орнын сын-тегеуріннен бәсекелестік артықшылыққа айналдырып, Шығыс – Батыс және Солтүстік – Оңтүстік бағыттары бойынша Еуропа мен Азия арасындағы байланысты қамтамасыз етуге арналған.