Шымкент қаласы бойынша Экономикалық тергеу департаменті (ЭТД) ФБРК редакциясына «Shymkent» ӘКК» АҚ қатысты тергеу барысы туралы ақпарат беруден бас тартты.
Сонымен қатар, Ұлттық қауіпсіздік комитеті (ҰҚК) тергеу материалдарының 2020 жылы ЭТД-ға берілгенін растады, алайда департамент мұрағат материалдарын зерделеу мүмкін еместігі мен тергеу деректерін жария етпеу талаптарына сілтеме жасап, іс бойынша одан әрі әрекеттер туралы хабарлаудан бас тартады.
2025 жылғы шілдеде ҰҚК ФБРК редакциясының сұрауына жауап ретінде Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі (қазіргі ҰҚК Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл қызметі) 2020 жылы «Shymkent» Әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясы (ӘКК)» АҚ-на қатысты сотқа дейінгі тергеп-тексеру жүргізгенін хабарлады. Материалдар тергеу саласы бойынша өңірлік экономикалық тергеу департаментіне берілді.
Осыған сүйене отырып, біз тікелей ЭТД-ға ҰҚК-дан материалдарды алғаннан кейін қандай іс жүргізу әрекеттері жасалғаны, қараудың түпкілікті нәтижелері мен істің ағымдағы мәртебесі қандай екендігі туралы сұрау салдық.
Жауапта департамент ақпарат беруден бас тартты, бірнеше негіздемелерге сілтеме жасап. Біріншіден, ведомство сұрауда қылмыстық істің нөмірі мен қозғау бабының жоқтығын көрсетті. Екіншіден, ол «мұрағат материалдарын қазіргі уақытта зерделеу мүмкін емес» деп мәлімдеді.
ЭТД өз шешімін ҚР ҚПК-нің 201-бабына («Сотқа дейінгі тергеп-тексеру деректерін жария етуге жол берілмеушілік») сілтеме жасап негіздеді, онда сотқа дейінгі тергеп-тексеру материалдарын жария етуге тікелей тыйым салынған.
Қосымша ведомство «Бұқаралық ақпарат құралдары туралы» Заңның 36-бабының 2-бөлігіне («Ресми хабарламаларға кірмейтін ақпаратты беру туралы сұраулар») сілтеме жасады, ол қолжетімділігі шектеулі ақпаратты беруден бас тарту құқығын береді.
Сонымен қатар жауапта сұрауды мәні бойынша қарау үшін қылмыстық істің деректемелерін көрсету, ақпарат алу қажеттілігінің негіздемесін келтіру және прокуратураның рұқсатын алу қажет екендігі атап өтілген, бірақ сұрау істің мәртебесі туралы жалпы рәсімдік ақпаратқа қатысты болса да.
«Бұқаралық ақпарат құралдары туралы» Заңның 36-бабына сәйкес, мемлекеттік органдар БАҚ-қа ақпарат беруге міндетті, заңда белгіленген шектеулер жағдайларын қоспағанда. ҚПК-нің 201-бабы сотқа дейінгі тергеп-тексеру материалдарын жария етуге тыйым салады, бірақ істің іс жүргізу мәртебесі туралы жалпы мәліметтерге қолданылмайды.
ФБРК редакциясы ЭТД-ның жауабына тиісті шағым жолдап, департаменттің бас тартуына құқықтық баға беру үшін Қаржылық мониторинг агенттігіне (ҚМА) жүгінді. Ашық сұрақ күйінде қалып отыр: «Shymkent» ӘКК ісі материалдар берілгеннен кейін бес жыл бойы не болып жатыр? Және неге мемлекеттік органдар тергеу барысы туралы базалық ақпаратты алуға жасанды кедергілер жасайды?