Қазақстанда міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) жүйесі аясында диагностикалық қызметтерге ұзақ кезек сақталуда. Мәжіліс депутаты Нұрлан Әуесбаев пациенттердің жиналған тексерулерді апталап, тіпті айлап күтетінін, ал қолданыстағы МӘМС ережелері азаматтардың уақтылы медициналық көмек алу мүмкіндігін шектейтінін мәлімдеді. Ол денсаулық сақтау министрі Ақмарал Әлназароваға депутаттық сауал жолдады.
Informburo.kz деректері бойынша, мәжілісмен МӘМС жүйесін медициналық көмектің қолжетімділігі мен сапасын арттыру тетігі ретінде құрғанын айтты. Алайда соңғы үш жылда денсаулық сақтау қызметтерінің құны шамамен 2,8 есеге өскен, ал қолжетімділік пен сапа 47%-ға төмендеген. Ол пациенттердің жиі шағымданатын мәселелерінің бірі — МӘМС пакетіне енгізілген қызметтер көлемінің жасанды шектелуі екенін атап өтті.
Әуесбаев консультацияларға, зертханалық зерттеулерге және диагностикалық процедураларға жазылу кезінде қиындықтар туындағанын хабарлаған азаматтар мен медициналық қоғамдастық өкілдерінің көптеген өтініштеріне сілтеме жасады.
Депутат пациенттердің бірнеше апта, тіпті айлар бойы тексерулерді күтуге мәжбүр болған мысалдарды келтірді. Ол мұндай тексерулердің нәтижелері 10 күннен аспайтын мерзімде жарамды екенін, ал егер медициналық ұйым осы мерзім ішінде тексеруді жүргізбесе, Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры (МӘМСҚ) оны айыппұлмен жазалауы мүмкін екенін атап өтті. Оның айтуынша, мұндай тәсіл реттеудің әділдігі мен тиімділігіне қатысты сұрақтар туғызады.
Әуесбаев сондай-ақ кейбір медициналық ұйымдардың қызметтерді уақтылы көрсетуге ресурстары болғанына қарамастан, процесті әдейі созатынын мәлімдеді.
Оның айтуынша, бұл пациенттерді жеке клиникаларға жүгінуге немесе ұзақ бюрократиялық рәсімдерден өтуге мәжбүр етеді. Ол мұндай жағдайлар пациенттер үшін де, дәрігерлердің өздері үшін де қиындықтар туғызатынын қосты.
Әуесбаевтың бағалауынша, консультативтік-диагностикалық қызметтерді жүйелі түрде шектеу медициналық көмектің сапасын төмендетеді және ауыр және жұқпалы ауруларды кеш анықтау қаупін арттырады. Ол мұндай жағдай азаматтардың МӘМС жүйесіне деген сеніміне нұқсан келтіреді деп есептейді.
Осыған байланысты мәжілісмен мыналарды ұсынды:
- медициналық қызметтерге ақы төлеуді «көрсетілген қызмет – төленген қызмет» қағидаты бойынша өту;
- медициналық ұйымдардың берешектерін өтеу үшін уақтылы қаржыландыруды қамтамасыз ету;
- медициналық ақпараттық жүйелерді цифрландыру мен интеграциялауды күшейту;
- тағайындалған клиника он күн ішінде қызмет көрсетпесе, пациентті басқа медициналық мекемеге ауыстыруға рұқсат беру;
- мемлекеттік ауруханада қызмет алу мүмкін болмаған жағдайда, жеке клиникаларда емделу және кейін МӘМСҚ-дан шығыстарды өтеу мүмкіндігін қарастыру.