OLX.kz платформасында жақында Петропавл маңында орналасқан, ауданы 124 гектар болатын Кривое көлін сату туралы хабарландыру 5,5 млн теңгеге пайда болды. ФБРК редакциясы бұл ұсынысты егжей-тегжейлі талдау кезінде мәміленің нақты нысаны және оның артында тұрған адамдар туралы қызықты мәліметтерді анықтай алды.
Хабарландыру су айдынын бизнес үшін тамаша нысан ретінде ұсынып, артықшылықтарын сипаттайды.
«Қызылжар ауданындағы, Петропавлдан 50 км қашықтықтағы бірегей көл, туристер мен клиенттер үшін ыңғайлы қолжетімділік. Тереңдігі 2-2,5 м – балық өсіруге немесе ақылы балық аулауды ұйымдастыруға дайын шешім. Барлық ресімделген құжаттары бар ЖШС-тегі 100% үлес», – делінген хабарландыру мәтінінде.
Сатушы әлеуетті сатып алушыларға активті пайдаланудың бірнеше нұсқасын ұсынады: бизнесмендер үшін эко-кемпинг немесе балық аулау базасын ашу, инвесторлар үшін өтімді активті сатып алу, сондай-ақ әуесқой балықшылар үшін табыс табу мүмкіндігімен жеке «күш орнын» құру. 
Алайда біздің редакция хабарландыруда көрсетілген нөмірге хабарласқаннан кейін ұсыныстың шынайы мәні ашылды. Іс жүзінде көлдің өзі емес, жағалаудың бір бөлігін уақытша өтеулі ұзақ мерзімді жер пайдалану (49 жылға) құқығына ие компания сатылады.
Getcontact қызметінің деректері бойынша, хабарландырудағы телефон нөмірі қазақстандық мемлекет қайраткері Аман Төрегелдинге тиесілі.
Төрегелдин мансабында бірқатар жоғары лауазымдарды атқарған. 2013 жылдан 2017 жылға дейін Солтүстік Қазақстан облысы Уәлиханов ауданының әкімі болды. Кейін Қаржы министрлігінің Солтүстік Қазақстан облыстық мемлекеттік мүлкі және жекешелендіру департаментін басқарды. Жарияланым кезінде, 2023 жылдың шілдесінен бастап, ол СҚО-дағы Еңбек ұтқырлығы орталығын басқарады.
Сатушының айтуынша, көлдің жағалау аймағы «Azgi-Sport» ЖШС-ке жатады. Kompra.kz деректері бойынша, компания киім бөлшек саудасымен айналысады. Бұл компанияның иесі Төрегелдина Анар Ерсаиновна, болжам бойынша Аман Төрегелдиннің жұбайы. Олардың ықтимал байланысын байланыс телефон нөмірлерінің бар болғаны бір цифрмен ерекшеленетіні жанама түрде растайды.
Сондай-ақ біз бұл бизнес-схемаға «Azgi-Sport» ЖШС-тің тағы бір байланыс тұлғасы болып табылатын көкшетаулық кәсіпкер Ербол Сәлімжанұлы Оразбаевтың қатысы барын анықтай алдық.
Нысанның құқықтық мәртебесіне келетін болсақ, Кривое көлінің жағалау аймағының учаскесі ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерге жатады, мақсатты тағайындалуы – шаруа қожалығын жүргізу үшін.
БМКК деректері бойынша, ауданы 681 га болатын аумақ кепілге қойылған, ал мүдделі тұлғалар тізімінде «Аграрлық несие корпорациясы» АҚ, оның Солтүстік Қазақстан облысы бойынша филиалы және «Есіл» несие серіктестігі» ЖШС бар.
Осылайша, көлді сату деген желеумен іс жүзінде жағалау сызығының бір бөлігін пайдалану құқығы бар бизнес-құрылымды сатып алу ұсынылып отыр. Мұндай мәміленің заңдылығына, әсіресе Аман Төрегелдиннің мемлекеттік қызметші мәртебесін ескере отырып, заңды сұрақ туындайды.
ҚР заңнамасына сәйкес, мемлекеттік қызметшілерге кәсіпкерлік қызметпен айналысуға тыйым салынған. Алайда бұл жағдайда шенеуніктің жұбайына тіркелген, болжам бойынша, ЖШС-тегі үлесті сату туралы сөз болып отыр, бұл формальді түрде заң әрпіне қайшы келмеуі мүмкін, бірақ этика және сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманы сақтау тұрғысынан сұрақтар туғызады.
Сонымен қатар су объектілері мемлекеттік меншік болып табылады, ал жағалау аймақтарын пайдалану жерлердің мақсатты тағайындалуына және экологиялық талаптарға сәйкес келуі тиіс.
Бұл жағдай көпшілік хабарландырулардың мәміленің толық құқықтық бейнесін жиі ашпайтынын көрсетеді. Әлеуетті сатып алушылар сатып алу алдында нысандардың құқықтық мәртебесін және сатушылардың заңды тұлғалармен байланысын мұқият тексеруі керек.
Сонымен қатар, бұл оқиға тартымды маркетингтік ұсыныстың артында жоғары лауазымды шенеуніктер мен олармен байланысты тұлғалардың қатысуымен күрделі бизнес-схема жасырылуы мүмкін екенін айқын көрсетеді.