(17 наурыз 2026 | Дереккөз: ФБРК)
Қазақстанда өткен конституциялық референдумнан кейін елдің саяси жүйесінің болашағын талқылау қоғамдық кеңістікте жалғасты.
Пікірталасқа кәсіпкер Жанар Сүлейменова қосылды, алайда оның демократия туралы мәлімдемелері отбасының өмірбаяны мен күйеуінің мемлекеттік мұнай-газ секторы құрылымдарындағы ұзақ мансабына байланысты қосымша қызығушылық тудырды.
РЕФЕРЕНДУМ КОНТЕКСТІ
Қазақстан Конституциясының жаңа редакциясы бойынша республикалық референдум 2026 жылғы 15 наурызда өтті. Өзгерістерді дауыс беруге қатысушылардың 87,15% қолдады, дауыс беру көрсеткіші 73,12% құрады.
Шанхай ынтымақтастық ұйымы (ШЫҰ), Түркі мемлекеттерінің ұйымы (ТМҰ) және Ислам ынтымақтастығы ұйымы (ИЫҰ) халықаралық бақылаушылары дауыс берудің ашық және оның нәтижелеріне әсер ете алатын бұзушылықтарсыз өткенін мәлімдеді.
Экзит-поллдар жарияланғаннан кейін Президент Қасым-Жомарт Тоқаев 15 наурыз жыл сайын Қазақстан Конституциясы күні ретінде атап өтілетінін хабарлады.
ЖАНАР СҮЛЕЙМЕНОВА КІМ?
Жанар Сүлейменова кәсіпкер және қоғам қайраткері ретінде танымал. БАҚ-та ол Red Park аутлет-орталықтар желісінің иесі және Бурабай курортты аймағындағы «Көл жағасындағы үй» қонақ үйінің негізін қалаушы ретінде аталады.
Оның айтуынша, ол бизнеспен 20 жылдан астам айналысады. Кәсіпкер сұхбатында ресторан бизнесінен бастап, кейін сауда жобаларын дамытқанын айтқан. Оның айтуынша, бастапқы капитал қарызға алынған, ал күйеуі бизнесті іске қосуға қатыспаған.
Ашық деректер бойынша, Сүлейменова London Business School және Moscow School of Management SKOLKOVO оқу орындарында білім алған. Кәсіби профильдерінде ол FMCG секторының халықаралық компанияларында жұмыс істеген маркетинг маманы және бренд-менеджер ретінде аталады.
Сондай-ақ ол әлеуметтік және білім беру бағдарламаларымен байланысты Asyl Niet бірлестігінің жобаларын қоса алғанда, қоғамдық бастамаларға қатысады.
КҮЙЕУІНІҢ МҰНАЙ-ГАЗ САЛАСЫНДАҒЫ МАНСАБЫ
Кәсіпкердің күйеуі — Данияр Берлібаев — Қазақстанның мұнай-газ секторының басқарушысы.
Әр жылдары ол ҚазМұнайГаз тобының компаниялары мен онымен байланысты құрылымдарда басшылық лауазымдарды атқарды, оның ішінде:
- ҚазТрансГаз — бас директор
- Intergas Central Asia — бас директордың орынбасары
- ҚазМорТрансФлот — бас директор
- ҚазМұнайГаз — басқарма төрағасының орынбасары.
Сондай-ақ ол Rompetrol халықаралық құрылымын қоса алғанда, бірқатар мұнай-газ компанияларының директорлар кеңесінің құрамына кірген. Берлібаев ҚазМұнайГаз жүйесіндегі соңғы ірі лауазымын 2022 жылғы мамырда тастап кеткен.
ОТБАСЫНЫҢ ШЕТЕЛДІК АКТИВТЕРІ
Журналистік жарияланымдарда қазақстандық азаматтардың шетелдік меншігі туралы отбасының Дубайдағы жылжымайтын мүлкі де аталды. Мұндай тергеулердің деректері бойынша, Сүлейменоваға эмираттағы пәтерлер мен жылжымайтын мүліктің басқа да нысандары тиесілі. Жекелеген жарияланымдарда олардың жиынтық құны шамамен $2,1 млн бағаланады.
МӘЛІМДЕМЕЛЕР НЕГІЗГІ ТАЛҚЫЛАУЛАРДЫ ТУДЫРДЫ
Жанар Сүлейменованың демократиялық принциптер туралы пікірлері конституциялық референдумнан кейінгі саяси реформаларды талқылау аясында айтылды.
Осыған байланысты комментаторлардың назарын демократиялық институттар туралы қоғамдық пайымдаулардың ірі бизнес және мемлекеттік мұнай-газ секторымен байланысты отбасы өмірбаянымен үйлесуі аударды.
Мұндай пікірталастар Қазақстанның қоғамдық күн тәртібінде үнемі туындайтын кеңірек мәселені көрсетеді: мемлекеттік салалардың айналасында қалыптасқан экономикалық элита өкілдері саяси реформалар туралы әңгімеде қандай рөл атқарады?