Атырауда «Астрахан – Маңғыстау» магистралды су құбырын реконструкциялау кезінде 6 млрд теңгеден астам қаражатты жымқыру ісі бойынша сот процесі басталды. Айыпталушылар арасында 2022 жылдан 2024 жылға дейін «Магистралды су құбыры» ЖШС-ін басқарған «ҚазТрансОйл» АҚ топ-менеджері Берік Сәлпек бар. Онымен бірге айыпталушылар лавкасында «Магистралды су құбыры» директорының орынбасары Асқар Құлтумиев қоса алғанда, тағы төрт адам отыр.
Telegram-арнасының «Kozachkov offside» мәліметтері бойынша, магистралды су құбыры Қиғаш өзенін (РФ Астрахан облысы) Атырау және Маңғыстау облыстарымен байланыстырып, аймақтарды ауыз сумен қамтамасыз етеді. 2020 жылы каналды реконструкциялауға «ҚазТрансОйл» ұлттық компаниясы 17 млрд теңгеден астам қаражат бөлді, жобаның мердігері «АСК Құрылыс-Компаниясы» ЖШС болды.
Тергеу нұсқасы бойынша, мердігер ресейлік өндірушіден құбырларды төмен бағамен сатып алған, бірақ жоба-сметалық құжаттамаға отандық жеткізушінің баға тізімі бойынша есептеулерді енгізіп, құнын 6,5 млрд теңгеге жуық асыра көрсеткен. Сараптама қаражаттың бір бөлігі үлестес компаниялармен жалған мәмілелер арқылы шығарылғанын анықтады.
Арнайы прокурорлар Берік Сәлпектің мердігердің қаражатын жеке мақсаттарына, оның ішінде шамамен 5 млн теңге сомасына әуе рейстерін төлеуге және белгісіз бір адамға 11 млн теңге аударуға жұмсағанын мәлімдейді.
Бұған дейін тергеу материалдары процестік бұзушылықтарға байланысты сотпен прокуратураға қайтарылғаны атап өтілді.
Айыптаулардың ауырлығына қарамастан, іс бойынша фигуранттар еркіндікте қалуда: Асқар Құлтумиев «Магистралды су құбыры» ЖШС директорының орынбасары қызметін жалғастыруда, ал Берік Сәлпек 2024 жылдың көктемінде «ҚазТрансОйл» АҚ коммерция бойынша басқарушы директоры болып тағайындалды.
Сот талқылауы жалғасуда. Үкім әлі шығарылған жоқ.
Еске сала кетейік, Бас прокуратура «Астрахан – Маңғыстау» құбырын ауыстыру кезіндегі миллиардтаған жымқыру ісін тергеп жатқаны және осы іс бойынша күдікті Берік Сәлпек екені туралы ФБРК дереккөздері ағымдағы жылдың қаңтарында хабарлаған болатын. Жоба 2023 жылдың желтоқсанында аяқталып, су құбырының өткізу қабілеті тәулігіне 110 мыңнан 170 мың текше метрге дейін артқаны атап өтілді. Қаржылық ашықтық туралы сұрақтар кейінірек, 2024 жылдың қарашасында туындады.
Сонымен қатар, «Магистралды су құбыры» ЖШС-інде сатып алуларды жүргізу кезіндегі тағы бір сыбайлас жемқорлық схемасы белгілі болды.
Компания 2023-2024 жылдары «Aleks-Asu» ЖШС-мен компьютерлік техникаға қызмет көрсету және кәдеге жарату бойынша 140 млн теңгеден астам сомаға шарттар жасасқаны, алайда қол қойылған актілер мен төлемге қарамастан, жұмыстар іс жүзінде орындалмағаны хабарланды.
Сатып алуларды технологиялық процесті басқарудың автоматтандырылған жүйесі департаментінің бас менеджері Данияр Жайлаубаев бақылаған. Дереккөздеріміздің ақпараты бойынша, осы факті бойынша құрылған арнайы комиссия залал келтірілгенін растады, оны бағалау үшін тәуелсіз аудит жүргізу қажет. Алайда, бүгінгі күні тексеру тоқтатылып, залалдың мөлшері әлі анықталмағаны атап өтілді.
Істегі негізгі тұлға сол Берік Сәлпек деп болжануда. Қолда бар мәліметтер бойынша, ол сатып алулар бойынша барлық заңсыз операциялардың басты бенефициары болып табылады, «Aleks-Asu» ЖШС-нен Жайлаубаев арқылы ақша қаражатын алып отырған.