(25 ақпан 2026 | Дереккөз: Hronika.kz)
Ақтөбе облысынан Ксения Седованың ісі физиологиялық аффект жағдайында кісі өлтіру деп танылуымен аяқталды. Бұған дейін мемлекеттік айыптау қатты рухани толқу жағдайы туралы сараптамалық қорытындыларға қарамастан, ҚК 99-бабы бойынша қасақана кісі өлтіру ретінде саралауды қолдаған.
ҚАЙҒЫЛЫ ОҚИҒА КҮНІ ОҚИҒАЛАР ҚАЛАЙ ДАМЫДЫ
Іс материалдары бойынша, 2025 жылғы 29 сәуірде Седованың күйеуі күн бойы оған физикалық зорлық көрсеткен. Кейін жанжал барысында әйел оған пышақ жарақатын салған. Жауап алу кезінде және сотта ол соққы сәтін есіне түсірмейтінін және ер адам құлап қалғанда ғана есін жиғанын айтқан, деп хабарлайды Hronika.kz.
Оқиғадан кейін Седова жедел жәрдем шақырған. Дәрігерлер келген кезде оның күйеуі әлі де тіршілік белгілерін көрсетіп жатқан, алайда оны құтқару мүмкін болмаған.
Бірінші сот сараптамасы әйелдің ұзақ уақыт зорлық-зомбылықтан туындаған физиологиялық аффект жағдайында болғанын анықтады. Қылмыстық іс ҚК 101-бабына («Аффект жағдайында жасалған кісі өлтіру») қайта сараланып, амнистияға байланысты тоқтатылды.
ІС НЕЛІКТЕН ҚАЙТА ЖАНДАНДЫРЫЛДЫ
Бірнеше айдан кейін прокурорлар істі тоқтату туралы қаулыны жойып, жаңа психологиялық-психиатриялық сараптама тағайындады. Кейінірек сот оны тағайындауды заңсыз деп таныды.
Сараптама нәтижелері алынғанға дейін Седова тергеу изоляторына орналастырылды. Тергеу материалдарында жеке сарапшы Молчановтың пікірі пайда болды, ол аффект жағдайының болуына күмән келтірді. Ол оқиға кезінде «айқын эмоционалдық кернеу» болғанын көрсетті.
Адвокат Әділет Ізбасар рәсімнің бұзылғанын көрсете отырып, сот арқылы комиссиялық сараптама тағайындауға қол жеткізді. Оның дәлелдері бойынша, пікір бір маманмен жүргізілген, ал заң бойынша комиссиялық сараптама және ҚР әділет министрлігінің Сот сараптамалары орталығы арқылы тағайындау талап етілген.
Комиссиялық сараптама Седовадағы физиологиялық аффект жағдайын тағы да растады.
АЙЫПТАУ МЕН ҚОРҒАУДЫҢ ҰСТАНЫМДАРЫ
Сарапшылардың қорытындылары мен күйеуінің жүйелі зорлық-зомбылығы туралы куәлардың айғақтарына қарамастан, айыптау қасақана кісі өлтіруге нақтылы танытты. Мемлекеттік айыптау нұсқасы бойынша, жанжал сөздік сипатта болған, ал сотталушының әрекеттері мақсатты болған.
Тергеу сондай-ақ әйелдің күйеуін ұрып-соғып, пышақпен ұрғанға дейін оның қабырғаларын сындырғанын мәлімдеді. Алайда жедел жәрдем фельдшері сотта реанимациялық шараларды жүргізу кезінде қабырға сынықтары табылмағанын және олар жанама жүрек массажы кезінде пайда болуы мүмкін екенін мәлімдеді. Бұл куәліктер сот-медициналық сараптаманың қорытындыларымен сәйкес келді.
Процестің соңында прокурорлар қасақана кісі өлтіру айыптауынан бас тартып, істі аффект жағдайындағы кісі өлтіруге қайта саралады.
СОТ ШЕШІМІ ЖӘНЕ КЕЙІНГІ ӘРЕКЕТТЕР
Сот Седованың аффект жағдайында кісі өлтіргенін мойындап, оған 1,5 жыл бас бостандығынан айыру жазасын тағайындады. «Қазақстан Республикасы Конституциясының отыз жылдығына байланысты амнистия туралы» Заңға сәйкес ол жазадан босатылып, іс тоқтатылды.
Сондай-ақ одан қайтыс болған адамның туыстарының пайдасына 5 млн теңге моральдық зиян өндірілді. Үкім әлі заңды күшіне енген жоқ.
Адвокат Әділет Ізбасар тергеуге қатысқан құқық қорғау органдары қызметкерлерін жауапкершілікке тартуға ұмтылатынын мәлімдеді. Оның сөзінше, барлық сараптамалар аффект жағдайын дәйекті түрде растаған, ал кісі өлтіруге тікелей ниет белгілері анықталмаған.
Іс материалдарында құқық қорғау органдарының қызметкерлеріне қатысты қандай нақты шаралар қолданылуы мүмкін екені және қандай мерзімде екені нақтыланбаған.