Skip to main content

Ақтөбе соңғы сегіз жылда ауаның жоғары ластануынан зардап шегіп отыр

Submitted by Вера Александрова on

Ақтөбедегі атмосфералық ауаның сапасы соңғы жылдары тұрақты түрде қолайсыз деп бағаланып келеді. «Қазгидромет» РМК мәліметтері бойынша, екі жыл ішінде қалада зиянды заттардың шекті жол берілетін концентрациясының (ШЖК) шамадан асқаны 5 мыңға жуық жағдайы тіркелген.

Орталық Азияның климаттың өзгеруі және жасыл энергетика жөніндегі жобалық кеңсесі хабарлағандай, соңғы он жыл ішінде ауаның ластану деңгейі тек екі жағдайда ғана «төмен» (2015 жыл) және «жоғарылаған» (2017 жыл) деп бағаланған. 2016, 2018–2019 және 2021 жылдары ол «жоғары», ал 2020, 2022–2024 жылдары «өте жоғары» болды.

2023 жылы стационарлық бақылау бекеттерінде ШЖК-ның 2 616 жағдайы тіркелсе, 2024 жылы — 2 342. Ластаушы заттардың негізгі үлесін күкіртсутек, азот диоксиді, азот және көміртек оксидтері құрайды.

Ақтөбе Орал маңы үстіртінің орталық бөлігінде орналасқан және қатаң континенттік климатпен сипатталатыны атап өтіледі, бұл өнеркәсіптік және антропогендік факторлардың ауа жағдайына әсерін күшейтеді.

Қала ірі өнеркәсіптік орталық болып табылады. Мұнда АҚ «ТНК «Қазхром» Ақтөбе ферроқорытпа зауыты, «Ақтөбе хром қосылыстары зауыты» АҚ, «Ақтөберентген» АҚ және басқа да кәсіпорындар жұмыс істейді. 

Алайда мониторинг деректерінде атап өтілгендей, ауа сапасына ең үлкен жүктеме тек өнеркәсіппен ғана емес, сонымен қатар кәріз тазарту қондырғыларымен, спирт өндірісінің қалдықтарымен (барда), «Ақтөбе Таза Қала» ЖШС полигонымен және ескі қалалық қоқыс полигонымен де байланысты.

Белгілі болғандай, Ақтөбеде атмосфералық ауаның жағдайын бақылау алты стационарлық бекетте жүргізіледі. Оның үшеуінде 12 көрсеткіш бойынша қолмен сынама алу жүзеге асырылады, тағы үш автоматты станция жеті негізгі ластаушы зат бойынша әр 20 минут сайын деректерді тіркейді.

Ауа сапасын бағалау үшін созылмалы ластану деңгейін көрсететін атмосфераның ластану индексі (АЛИ) және ШЖК-ның ең жоғары бір реттік асып кетуін көрсететін стандартты индекс (СИ) қолданылады. 2020, 2022–2024 жылдары Ақтөбедегі ауаның ластану деңгейі СИ бойынша 13,5-тен 21,3-ке дейінгі аралықта бағаланды, бұл «өте жоғары» санатына сәйкес келеді.