Ақтөбе облысы Қоғамдық кеңесінің мүшелері Ақтөбедегі мектеп асханаларының 80% мониторингін жүргізді. Тексеру санитарлық талаптарға да, өнімдердің толық салмағының сақталмауына да қатысты көптеген бұзушылықтарды анықтады. Жауап ретінде шағын бизнес өкілдері қоғамдық белсенділерді заңнаманы бұзды деп айыптап, қадағалау органдарына шағымданды.
Ratel.kz мәліметінше, қоғамдық белсенділер бір мектепте ет порциясының белгіленген 90 граммның орнына небәрі 32 грамм болғанын анықтаған. Басқа асханаларда санитарлық кітапшалардың болмауы, мерзімі өткен жуғыш заттарды пайдалану, сондай-ақ ыдыс жуу нормаларын сақтамау жағдайлары тіркелген. Кейбір жалға алушылар комиссияның өтуіне кедергі келтіріп, кейін «Атамекен» кәсіпкерлер палатасы» мен прокуратураға шағымданған.
Кәсіпкерлер атынан Республикалық бөлшек сауда және қоғамдық тамақтандыру қауымдастығы сөз сөйлеп, Қоғамдық кеңестің Кәсіпкерлік кодексті бұзып, санитарлық қызметтің функцияларын өзіне иемденіп, кәсіпкерлік қызметке заңсыз араласқанын мәлімдеді.
Негіздеме ретінде қауымдастық білім және ғылым министрлігінің бұйрығын келтіріп, онда мектеп тамақтануының сапасын бақылауды мектеп әкімшілігі мен ата-аналар комитетінің қатысуымен ішкі комиссия жүргізуі керектігі көзделген.
Өз кезегінде Қоғамдық кеңес тексеру кезінде бұзушылықтарды жоққа шығарады. Кеңес төрайымы Таттыгүл Талаева тексерулер жалға алушылардың рұқсатымен жүргізілгенін және бюджеттен қаржыландырылатын қызмет сапасына қатысты екенін атап өтті.
«Біз жеке шаруашылық қызметті емес, бюджеттен қаржыландырылатын мемлекеттік қызмет – мектеп тамақтануының сапасын тексердік», - деді Талаева.
Оның айтуынша, бюджеттен бастауыш сынып оқушыларын тамақтандыруға 6,8 млрд теңге және әлеуметтік осал санаттағы мектеп оқушыларын тамақтандыруға 1,7 млрд теңге бөлінген.
Талаева кәсіпкерлер асхана инфрақұрылымына инвестиция салмайтынын, алайда 2023–2024 жылдары өңірдегі мектеп ас бөлмелерін жабдықтауға 300 млн теңгеден астам қаражат жұмсалғанын атап өтті.
Ол жалдау мөлшерлемелері төмен екенін, ал бір мектептен түсетін табыс айына 100 млн теңгеге жетуі мүмкін екенін алға тартады. Кеңестің мәліметінше, бір кәсіпкер 20 асхананы, екіншісі 13 асхананы жалға алады.
Талаеваның сөзінше, СЭС мектеп асханаларын тек улану фактісі болған жағдайда ғана тексере алады.
«Сонда мектеп асханасын тексеру үшін улануды күту керек пе? Әйтпесе санитарлық дәрігерлер сол Кәсіпкерлік кодексті бұзғаны үшін жауапкершілікке тартылуы мүмкін. Бұл қалыпты жағдай ма?», - деп наразылық білдірді Талаева.
Қоғамдық кеңес мүшелері сондай-ақ Ақтөбе мектептерінде Қостанайдан келген ультрапастеризацияланған сүт кеңінен қолданылатынына, алайда өңірде балғын сүт шығаратын екі өндіруші жұмыс істейтініне назар аударды.
«Жергілікті өндірушілер мектептерге балғын әрі әлдеқайда пайдалы өнім жеткізуге дайын, бірақ қандай да бір себеппен олар сұранысқа ие емес. Бұған ешкім, соның ішінде жергілікті «Атамекен» де қызықпайды», - деді Талаева.