Жақында Абай облысының табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасы 2023-2025 жылдарға арналған қоршаған ортаны қорғау жөніндегі іс-шаралар жоспары аясында үлкен қарақаздың «санын реттеумен» байыпты түрде айналысуға ниетті екені белгілі болды.
Осыған байланысты басқарма 18 млн теңгеден астам сомаға жыртқыш құстардың санын азайту жөніндегі іс-шараларды өткізуге ашық конкурс жариялады.
______________
Анықтама үшін: Үлкен қарақаз — ұзындығы 80-100 см, салмағы 2–3 кг, қанаттарының алымы 130–160 см болатын ірі құс. Ересек құстар қара, жасыл және күлгін жылтыры бар, арқасы мен қанаттары қою зәйтүн түсті, қара қабыршақты өрнегімен. Қарақаздар құрлықтар мен аралдардың теңіз жағалауларында, сондай-ақ өзендердің, көлдердің жағалауларында, батпақты жерлерде мекендейді.
Жергілікті билік мұндай шешімді теңіз құстарының өскен популяциясымен түсіндіреді, олар санының шыңында шамамен 5 тонна балықты тұтынады, бұл басқарманың нұсқасы бойынша Абай облысы су қоймаларының ихтиологиялық жағдайына теріс әсер етеді.
Конкурстық құжаттамаға сәйкес, әлеуетті жеткізушіден жалпы санының 20% -ын құрайтын үлкен қарақаздың 2979 дарасын ату талап етіледі, бұл құрайды.
«Биологиялық материалды» жою қорғау-санитариялық аймақтың сыртында жерлеу немесе күйдіру арқылы жүргізілуі тиіс.
Сонымен қатар, жеткізуші Ертіс өзені, Алакөл және Сасықкөл көлдері аумағында атуға жататын теңіз құстарының дараларының санын көрсете отырып, 2024 жылға арналған биологиялық негіздеме дайындаумен айналысуы керек.
Есеп үлкен қарақаздардың санын анықтау және оларды реттеу әдістерін қамтуы, сондай-ақ міндетті мемлекеттік экологиялық сараптамадан өтуі тиіс.
Естеріңізге сала кетейік, 2023 жылдың қыркүйегінен бастап Қазақстанда ақбөкендер популяциясының санын бақылайды. Дала антилопалары күмәнді биологиялық негіздеме негізінде атуға ұшырайды, оны жазу кезінде көптеген іргелі қателіктер жіберілген.
Бүгінгі таңда экоминистрлік ақбөкенге әуесқойлық аңшылықты енгізуді және ақбөкен мүйіздерінің экспортын заңдастыруды жоспарлап отыр.
Ақбөкендерді «алып қою» жөніндегі іс-шаралар дала антилопаларын сақтау үшін емес, мүлдем басқа себептермен, әлбетте, қара нарықтағы мүйіздердің құнына байланысты жүргізілетіні анық.
Бұдан былай «санын реттеу» жөніндегі әрбір бастама күдікпен қабылданады. Қарақаздарды атуда да белгілі бір адамдардың материалдық мүдделері жатқан жоқ па?
Немесе бір құзыретсіз шешім екіншісіне әкеліп, бұл жануарлардың өліміне әкеп соқты, оны ешқандай ақылға қонымды дәлелдермен ақтауға болмайды?
ФБРК редакциясы теңіз құстарын атудың аталған себептерінің негізі бар-жоғын анықтауды көздейді.