БҰҰ-ның Санжар Боқаев ісі бойынша Арнайы баяндамашысына жүгіну әрекеті құқық қорғаушы және қоғам қайраткері Серік Беркімаловтың сұрақтарын тудырды. Оның пікірінше, халықаралық құқық қорғау механизмдері ұлттық сотқа қысым жасау құралына айналмауы тиіс, ал айыпталушының кінәсін заң мен зерттелген дәлелдер негізінде сот анықтауы керек.
САРАПШЫ НЕ ЖАЗДЫ
Беркімалов өзінің Facebook парақшасында өтініш астындағы қолдар саны мен қоғамдық резонанс қылмыстық іс бойынша шешімге әсер етпеуі тиіс екенін мәлімдеді.
Оның пікірінше, азаматтардың өз ұстанымын білдіру құқығы олардың сот талқылауының нәтижесін алдын ала айқындай алатынын білдірмейді. Бұл қағидат барлық айыпталушыларға — олардың танымалдығына, қоғамдық мәртебесіне және кәсіби қызметіне қарамастан — бірдей қолданылуы тиіс.
«Соттың тәуелсіздігі оның мемлекеттік органдардан, саяси күштерден, қоғамдық бірлестіктерден немесе жеке азаматтардан келетін кез келген заңсыз ықпалдан қорғалуын көздейді», — деп жазды құқық қорғаушы.
ҚҰҚЫҚ ҚОРҒАУШЫ БҰҰ-ҒА ЖҮГІНУДІ ҚАЛАЙ БАҒАЛАЙДЫ
Серік Беркімалов халықаралық құқық қорғау механизмдерін адам құқықтарын қорғау үшін пайдалану мен нақты сот процесінің нәтижесіне ықпал ету әрекеттерін ажыратты.
Оның пікірінше, адам құқықтарын қорғаудың халықаралық механизмдері жол беріледі, алайда олар ұлттық сот төрелігіне ықпал ету құралына айналмауы тиіс.
«Оның үстіне, сот қызметіне заңсыз араласу қылмыстық заңда көзделген белгілер болған жағдайда қылмыстық жауаптылыққа әкеп соғуы мүмкін екенін есте ұстаған жөн», — деп атап өтті Серік Беркімалов.
Заңгердің пікірінше, сот айыпталушыны қанша адам қолдайтынына немесе оған қарсы шығатынына қарамастан, дәлелдерді бағалап, заңды қолдануы тиіс.
САНЖАР БОҚАЕВ НЕМЕН АЙЫПТАЛУДА
2026 жылғы 16 қазанда Алматыда Санжар Боқаевқа, оның жиені Мадияр Қалменовке және бейнеоператор Ұлан Нүсіпқожаға қатысты сот басталды. Оларға ҚР ҚК 190-бабы («Алаяқтық»), ҚР ҚК 188-бабы («Ұрлық»), ҚР ҚК 218-бабы («Қылмыстық жолмен алынған ақшаны немесе мүлікті заңдастыру»), ҚР ҚК 340-бабы («Ағаштар мен бұталарды заңсыз кесу») және ҚР ҚК 274-бабы («Көрінеу жалған ақпарат тарату») бойынша айып тағылды.
Тергеу нұсқасы бойынша, үлестес құрылымдардың шоттары арқылы қаражат қозғалысы 42 млн теңгеден астам соманы қамтиды. Тағы бір эпизод Баум тоғайындағы гранит плиталар мен ағаштарды кесу туралы бейнероликтерге қатысты: тергеу түсірілімдер сахналастырылған сипатта болуы және жергілікті биліктің беделін түсіруге бағытталған болуы мүмкін деп санайды. Айыпталушылардың кінәсін сот анықтауы тиіс.
Бұған дейін қоғам назарын Санжар Боқаевты қолдау мақсатындағы әлеуметтік желілердегі белсенділік аударды. Instagram мен Threads-тен ЖИ-генерация белгілері бар, айыпталушыны жаппай қолдау әсерін тудыратын пікірлер мен контент жариялаған аккаунттар анықталды. Бұл резонанстық сот процесінің айналасындағы қоғамдық пікірдің қаншалықты табиғи қалыптасатынына және кең қоғамдық қолдау туралы жасанды әсер тудырылмай ма деген сұрақтарды тудырады.
