Астана қаласының ауданаралық сотының төрағасы Қажымұқан Мекемтас судья Сламбекованың атынан қалалық сот төрағасына қарсы жалған шағым жіберуге күдікті болды. Оның атынан Президент әкімшілігіне өтінішті тіркеу туралы хабарлама «1414» байланыс орталығынан келді. Қылмыстық іс тоқтатылды, бірақ материалдар Судьялық әдеп жөніндегі комиссияға берілді.
Ratel.kz деректеріне сәйкес, электронды хатта Президент әкімшілігінің басшысы Айбек Дәдебайға, Жоғарғы Соттың төрағасы Асламбек Мерғалимовке және Жоғарғы Сот алқасының төрағасы Дмитрий Малаховқа өтініш болған.
Мәтінде Сламбекованың атынан Астана қалалық сотының төрағасы Ахан Жұмағұловқа қарсы айыптаулар айтылған. Атап айтқанда, Жұмағұлов судьяны «қара тапсырмаларды орындауға», басқа судьяларға нұсқау беруге және қызметтік жағдайын жеке мақсатта пайдалануға мәжбүрлегені айтылған.
«Мұндай жағдайларда мен интригалардың құрбаны боламын және Жұмағұловтың барлық сыбайлас жемқорлық схемаларында шеттетілгеннен шаршадым... Астана қаласының экономикалық сотының бірнеше судьясы өздерінің «тапқан қаражаттарына» оған жеке коттедж салып жатыр, оның орнына олар сотта «еркін әрекет ету» құқығына ие... Мен судьялар арасында жазалау органына айналдым және бұл менің беделіме қатты әсер етті. Құқық қорғау органдары маған дұрыс емес сұрақтар қойғанын қаламаймын... Ол қызметтік көліктерді жеке мақсатта пайдаланады... Ол ел басшылығына сыйлықтар таратады... Қазіргі уақытта Ахан Маратович Жоғарғы Соттың кассациялық алқасының төрағасы болғысы келеді және бұл факт мені осы өтінішті жазуға мәжбүр етті... Егер мұндай адам осындай лауазымға келсе, сот жүйесі күйрейді», - делінген өтініште.
Хаттың соңында судья Айсұлу Сламбекованың қолы қойылған. Өз кезегінде тергеу шағымдардың түпнұсқалары мен конверттерді тәркіледі. Іс бойынша жүргізілген сот-қолжазба сараптамасының қорытындысына сәйкес, құжаттардағы қолдар Сламбековамен емес, оның нағыз қолына еліктеген басқа адаммен жасалған.
Конверттерде 2025 жылғы 18 ақпанда сағат 11:00-дегі «Астана ПСжТБ 18022511» белгісімен «Ц» пошта мөрі болған. «Қазпошта» АҚ-ның жауап алынған қызметкерлері бұл мөрдің Әуезов көшесі, 13 үй мекенжайындағы пошта бөлімшесінің сұрыптау бөліміне тиесілі екенін түсіндірді. Осы учаскедегі көше пошта жәшігі біреу – ғимараттың кіреберісінің жанында.
«Қазпошта» АҚ-ның бейнебақылау жазбаларына сәйкес, 17 ақпанда сағат 11:30-да сұрыптаушы жәшіктен хаттарды алып шыққан. Сағат 14:56-да конверттерді салған ер адам жақындаған. Келесі күні, 18 ақпанда сұрыптаушы конверттерді алып, пошта мөрін қойған. Осылайша, көрсетілген уақыт аралығында хаттарды бейнежазбада түсірілген сол бір ер адам ғана сала алған.
Тергеушілер Абай мен Әуезов көшелерінің қиылысындағы «Сергек» камераларының бейнежазбаларын қарап, 17 ақпанда сағат 14:56-да пошта бөлімшесінің жанына 555 KZZ 01 мемлекеттік нөмірі бар Mercedes Benz GLE450 көлігі тоқтағанын анықтаған. Көліктен бір ер адам түсіп, пошта жәшігіне барып, ішіне QazPost логотипі бар конверттерді салған. Содан кейін ол көлікке қайтып оралып, кетіп қалған.
Полиция қызметкерлері көліктің бір Канаданова деген адамға тіркелгенін және жүргізуші ретінде оның күйеуі – Астана қаласының қылмыстық істер жөніндегі ауданаралық сотының төрағасы лауазымын иеленетін Қажымұқан Мекемтас көрсетілгенін анықтаған.
Сонымен қатар, полиция қызметкерлері байланыс операторларының көмегімен Мекемтастың хаттарды жіберу кезінде Абай көшесі, 26 мекенжайында болғанын, содан кейін Республика даңғылы, 24-ке ауысқанын анықтаған. Бұл камераларға түскен көліктің бағыттарымен сәйкес келеді.
Хатты жіберушінің жеке басын анықтау үшін тергеушілер Астана сотының камераларындағы бейнежазбаларды тәркіледі. Олардың негізінде сот-габитоскопиялық сараптама жүргізілді. Мамандардың қорытындысы бойынша, бейнежазбадағы адамның бейнесі Мекемтастың сыртқы келбетіне сәйкес келеді.
Дегенмен, судья Мекемтастың өзі жауап алу кезінде жіберілген шағымдарға қатысы жоқ екенін мәлімдеген.
10 сәуірде Астана қалалық полиция департаменті тергеу басқармасының ерекше маңызды істер жөніндегі аға тергеушісі ҚР ҚК 274-бабы 1-бөлігі бойынша (көрінеу жалған ақпарат тарату) сотқа дейінгі тергеуді қылмыс құрамының болмауына байланысты тоқтатты.
Бұған судья Сламбекованың құқықтары мен заңды мүдделеріне зиян келтірілмегені және болжамды жәбірленуші – сот төрағасы Ахан Жұмағұловтың полицияға арызданбауы негіз болған.
Істің тоқтатылуына қарамастан, тергеу басқармасы айтарлықтай көлемде жұмыс жүргізді: сараптамалар жүргізді, прокуратура, криминалдық полиция қызметкерлерін және үш мемлекеттік мекемені тартты. Сотқа дейінгі іс-әрекеттерге елеулі ресурстар жұмсалды. Осыған байланысты тергеуші Судьялық әдеп жөніндегі комиссияға ұсыныс жолдады:
«Мен Астана қаласының ҚСАС судьясы Мекемтас К.М.-нің әрекеттері Судьялық әдеп кодексінің нормаларының, атап айтқанда Судьялық әдеп кодексінің 5-бабының талаптарына қайшы келеді деген қорытындыға келемін, яғни судьяға кез келген азамат сияқты конституциялық құқықтар мен бостандықтар, оның ішінде сөз, ар-ождан, бірлесу, ақпарат тарату бостандығы және басқалары кепілдік беріледі. Осы құқықтарды жүзеге асыру процесінде судья сот билігінің беделін қолдау туралы еске сақтап, әдептік нормаларды бұзуға жол бермеуі, сондай-ақ оның тәуелсіздігіне әсер етуі мүмкін қарым-қатынастардан аулақ болуы тиіс. Судья қоғамдағы кез келген негативті мінез-құлықтан, оның қадір-қасиетін және тұтастай алғанда сот билігінің қоғам көзіндегі беделін төмендетуі мүмкін барлық нәрседен бас тартуы қажет», - делінген хабарламада.
Енді Әдеп жөніндегі комиссия судья атағын қорлайтын теріс қылық болған-болмағанын анықтауы тиіс.