Жамбыл облысының прокуратурасы оқушылардан ақша бопсалау мен үш кәмелетке толмаған баланың қаза болуы арасындағы байланысты анықтады. Қаракемер ауылында өз иерархиясы мен жазалары бар «Жүйе» деп аталатын бейресми құрылым әрекет еткен. Қылмыстық іс бойынша сот алдында жеті айыпталушы тұр.
МЕКТЕПТІК «ЖҮЙЕ» ҚАЛАЙ ӘРЕКЕТ ЕТТІ
Жамбыл облысы прокуратурасының мәліметтеріне сәйкес, Қордай ауданы Қаракемер ауылының мектептерінің оқушылары арасында мінез-құлықтың, бағынудың және жазалаудың белгілі бір ережелері бар бейресми құрылым әрекет еткен.
Облыстық прокуратураның бірінші басқармасының басшысы Берік Төлеуов хабарлады, тергеу жинаған дәлелдер бопсалау мен үш жасөспірімнің қаза болуы арасындағы себеп-салдарлық байланысты көрсетеді.
Hronika.kz журналистері прокуратура жариялаған хат алмасулардың скриншоттарын зерттеді. Хабарламаларда қылмыстық атаулары бар мәртебелерді көтеру жүйесі сипатталады — «барыга» (4-деңгей), «блатной» (5-ші) және «свояк» (6-шы).
Келесі деңгейге өту үшін белгілі бір тапсырмаларды орындау қарастырылған. Атап айтқанда, қатысушыларға үш «полянаға», екі дәріске және екі жаттығуға бару, сондай-ақ қоймаға 12 500 рубль салу ұсынылған.
Хат алмасуларда ресейлік валютаның аталуы осы ережелердің шығу тегімен түсіндірілуі мүмкін. Журналистердің болжамы бойынша, мектептік «Жүйенің» ұйымдастырушылары иерархияны Ресейдің қылмыстық ортасында өрбитін BLACK RUSSIA мобильді рөлдік ойынынан алған болуы мүмкін. Ойында қатысушылар да тапсырмаларды орындау арқылы өз дәрежелерін көтереді. Сондықтан рубльдегі сомалар Қазақстандағы нақты ақша талаптарына емес, көшірілген ойын шарттарына қатысты болуы мүмкін.
Сонымен қатар, басқа хабарламаларда алкоголь мен темекіге ақша жинау талаптары бар. Хат алмасулардың бірінде мұндай талапқа Kaspi-де ақша жоқ және оны сұрайтын басқа ешкім жоқ деп жауап береді. Әңгімелесуші былағар сөздерді қолданып, өз талабын қайталай береді.
ЖАСӨСПІРІМДЕРГЕ НЕ БОЛДЫ
2026 жылғы 25 ақпанда Қаракемер ауылында Әбір Нүсіпбаев атындағы № 14 орта мектебінің жетінші сынып оқушысы, 14 жастағы бала қаза болды.
Екі айдан аз уақыт өткен соң, 15 сәуірде, жеке үйлердің бірінің қорасында екі тоғызыншы сынып оқушысының денесі табылды. Жасөспірімдер әртүрлі мектептерде оқыған, бірақ өзара дос болған.
Бұған дейін жарияланған мәліметтерге сәйкес, қаза болар алдында олар құрдастарымен хат алысып, қаза болған досы үшін қатты сағынып жүргендерін айтқан.
Тергеу үш жағдайдың барлығын оқушылар арасындағы бопсалаумен байланыстырды. Дәл осы мән-жайлар кәмелетке толмағандарды өзін-өзі өлтіруге дейін жеткізу айыптарының негізіне алынды.
КІМГЕ АЙЫП ТАҒЫЛДЫ ЖӘНЕ ҚАНДАЙ ШАРАЛАР ҚОЛДАНЫЛДЫ
Екі айыпталушыға ҚР ҚК 194-бабы 2-бөлігінің 1, 2 және 3-тармақтары («Бопсалау») және ҚР ҚК 105-бабының 3-бөлігі («Өзін-өзі өлтіруге дейін жеткізу») бойынша айып тағылды. Екеуі де қамауға алынды.
Тағы бесеуіне сол бап бойынша бопсалау айыбы тағылды. Оларға қатысты басқа бұлтартпау шаралары таңдалды.
2026 жылғы 23 қазанда қылмыстық іс Жамбыл облысының кәмелетке толмағандар істері жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотына жіберілді.
Прокуратура «Жүйенің» қызметі тоқтатылғанын хабарлады. Жеті айыпталушының кінәлілігін сот анықтауы тиіс.
БИЛІК ОРГАНДАРЫ ҚАЛАЙ ӘРЕКЕТ ЕТТІ
Прокурорлар құзыретті органдардың әрекеттеріне де құқықтық баға беріп, құқық бұзушылықтарға ықпал еткен себептер мен жағдайларды жою туралы ұсынымдар енгізді. Қазіргі уақытта бұл құжаттар қарастырылуда.
Бұған дейін, 31 қазанда Бірлесу-Еңбек ауылында 14 жастағы жасөспірімді ұрып-соққаннан кейін Жамбыл облысының әкімі Ербол Қарашөкеев Қордай ауданының әкімі Бегзат Болатбековке және оның орынбасары Нұрболат Сатымқұлға қатаң сөгіс жариялады.
Өңір басшысы сондай-ақ аудандық білім бөлімінің басшысына қатысты шара қолдануды тапсырып, полиция бөлімінің бастығын жазалау туралы ұсыныс жіберді.
