Шетелдік инвесторлар Қазақстанның теңгемен номиналданған мемлекеттік облигацияларына салымдарын бір жыл ішінде шамамен $2 млрд-тан $5 млрд-қа дейін ұлғайтты. Маусымда резидент еместерге осы нарықтың 10%-нан сәл азы тиесілі болды, ал 2026 жылы теңгенің нығаюы, сарапшылардың бағалауынша, негізінен капитал ағынымен байланысты.
НЕ БЕЛГІЛІ
Financial Times деректері бойынша, шетелдік инвесторлардың қолындағы қазақстандық мемлекеттік облигациялар көлемі маусымда бір жыл бұрынғы шамамен $2 млрд-қа қарсы шамамен $5 млрд-қа жетті. Қызығушылықтың негізгі факторларының бірі жоғары пайыздық мөлшерлемелер болды.
Шілдеде Ұлттық банк базалық мөлшерлемені 16,75%-ке дейін төмендетті. Бұл 18% деңгейіндегі ең жоғары көрсеткіштен кейінгі екі ай ішіндегі екінші төмендету болды. Бұл ретте жылдық инфляция 2025 жылғы қыркүйектегі шамамен 13%-тан маусымдағы шамамен 10%-ға дейін төмендеді.
LGT Capital Partners компаниясының дамушы нарықтар облигациялары бағытының жетекшісі Джетро Сиеккинен халықаралық басқарушылардың портфельдерді әртараптандыруға ұмтылысын және қазақстандық облигацияларды сатып алу мен сатудың жеңілдегенін де атап өтті.
КАПИТАЛ АҒЫНЫ ТЕҢГЕНІ ҚОЛДАДЫ
2026 жылдың басынан бері теңге долларға қатысты 9,7%-ға нығайды. Басылым оны биылғы жылы Еуропа мен Азияның ең серпінді валюталарының бірі деп атайды.
Басылым сұхбаттасқан сарапшылар ұлттық валютаның нығаюын ең алдымен капитал қозғалысымен байланыстырады, тек сыртқы сауда мен мұнай бағасымен ғана емес.
Қаражаттың ең белсенді ағыны соңғы айларға тиесілі екені атап өтіледі. Факторлар қатарында инфляциядан асатын мөлшерлемелер және мемлекеттік органдардың қаржы нарығына беретін ақпарат көлемінің ұлғаюы аталды.
ОБЛИГАЦИЯЛАРҒА ҚОЛЖЕТІМДІЛІКТІ НЕ ЖЕҢІЛДЕТУІ МҮМКІН
Сәуірде Қазақстан билігі ішкі мемлекеттік облигацияларды халықаралық есеп айырысу-клирингтік жүйеге Euroclear қосу жоспарлары туралы хабарлады. Бұл ірі шетелдік инвесторларға қазақстандық бағалы қағаздармен есеп айырысуды, сақтауды және сауданы жеңілдетуі тиіс.
Қазақстан сондай-ақ өз облигацияларының дамушы елдердің ұлттық валюталардағы мемлекеттік борышын қадағалайтын JPMorgan GBI-EM индексіне енуіне сенеді. Сонымен қатар, JPMorgan шекаралық дамушы нарықтар индексі бойынша жұмыс істеуде. Ұлттық банк деректері бойынша, Қазақстан енгізілген жағдайда оның облигациялары мұндай индекстің шамамен 8%-ын ала алады.
ҚАЗАҚСТАН ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ТАРТЫМДЫЛЫҒЫН САҚТАЙДЫ
Қазақстандық активтер инвесторларды жоғары мөлшерлемелермен ғана емес, сонымен қатар институционалдық қорларға елдің мемлекеттік борышын сатып алуға мүмкіндік беретін инвестициялық несиелік рейтингімен де тартады. Бұл ретте теңгеге деген қызығушылықты тек мұнаймен түсіндіруге болмайды: өндірістің едәуір бөлігін шетелдік компаниялар қамтамасыз етеді, ал мұнай кірістерінің бір бөлігі Ұлттық қордың сыртқы активтеріне бағытталады.
Шілдеде қазақстандық мұнай экспортының едәуір бөлігі өтетін ресейлік қара теңіз терминалының инфрақұрылымына шабуылдардың күшеюіне қарамастан, теңгелік мемлекеттік облигациялардан шетелдік қаражаттың айтарлықтай кетуі болған жоқ.
ТІКЕЛЕЙ ИНВЕСТИЦИЯЛАР ДА ВАЛЮТАНЫ ҚОЛДАДЫ
Тікелей шетелдік инвестициялар теңгеге қосымша қолдау көрсетті. 2026 жылғы I тоқсанда олардың көлемі $6,3 млрд-қа жетті.
Басылым инвесторлардың Қытай мен Еуропа арасындағы көлік бағыттарын дамытуға қызығушылығын атап өтеді. Қазақстан қаражатты инфрақұрылымға бағыттайды, оның бір бөлігі шетелдік капиталдың қатысуымен қаржыландырылады. Басылым сондай-ақ Орталық Азиядағы экономикалық ықпал үшін Қытай мен АҚШ арасындағы бәсекелестіктің күшейіп келе жатқанын көрсетеді.
КОНТЕКСТ
Бұған дейін Қазақстанның мемлекеттік боры жыл басынан бері ұлғайып, 2,1 трлн теңгеге жетіп, 38,5 трлн теңгені құрағаны белгілі болды. Негізгі өсім ішкі борышқа тиесілі болды, ал осы кезеңдегі сыртқы міндеттемелер көлемі қысқарды.
Жалпы мемлекеттік және кепілдік берілген мемлекеттік борыш, сондай-ақ мемлекеттік кепілдіктер бойынша борыш 40,9 трлн теңгеге жетті.
Бұл ретте қаржы министрлігінде мәлімдегендей, Қазақстанның мемлекеттік борышы басқарылатын деңгейде және ведомствоның бағалауынша, теріс әсерлерін тигізбейді.
