Panama Papers тергеуі 11,5 млн құпия құжаттың жария болуы негізінде әртүрлі елдердің бюджеттеріне кемінде $1,3 млрд қайтаруға әкелді. Жарияланғаннан он жыл өткен соң, материалдар халықаралық саясатқа әсер етуін жалғастырып, офшорлық схемаларға қатысушыларға қатысты жаңа сот процестерінің басталуына ықпал етуде.
ҚҰЖАТТАРДЫҢ ЖАРИЯ БОЛУ АУҚЫМЫ МЕН ОНЫҢ МАҢЫЗЫ
Журналистік тергеулердің халықаралық консорциумының (ICIJ) мәліметінше, жоба аясында жарияланған құжаттар бүкіл әлем бойынша 100-ден астам бірлескен журналистік тергеуге негіз болды.
Тергеу Mossack Fonseca заң фирмасының клиенттері, оның ішінде саясаткерлер, бизнесмендер және қоғам қайраткерлері пайдаланған офшорлық компаниялар желісін анықтады.
2017 жылы жоба «Түсіндірме журналистика» санатында Пулитцер сыйлығын алды және қаржылық ашықтық саласындағы ең ірі тергеулердің біріне айналды.
ҚАНДАЙ СОТ ІСТЕРІ ЖАЛҒАСУДА
Германияның Кёльн қаласында Mossack Fonseca-ның бұрынғы серіктесі — Кристоф Цоллингерге қатысты іс қаралуда. Ол, тергеу нұсқасы бойынша, әртүрлі елдерден келген клиенттер үшін офшорлық құрылымдар құруға қатысқан. Германия прокуратурасы оның қызметін шамамен €13 млн салықтық шығынмен байланыстырады.
Тергеу оның салықтық айлақтар ретінде белгілі юрисдикцияларда офшорлық компанияларды тіркеумен айналысқан компаниялар тобына кіргенін айтады.
Цоллингер қылмыстық ұйым құруды жоққа шығарады, алайда салық төлеуден жалтаруға жәрдемдесуге қатысқанын мойындайды.
ӘРТҮРЛІ ЕЛДЕРДЕГІ САЯСИ САЛДАР
Тергеу жарияланғаннан кейін бірқатар саяси тұлғалар салдарға тап болды.
Исландия премьер-министрі офшорлық компанияның ашылуына байланысты наразылықтардан кейін отставкаға кетті.
Пәкістанда премьер-министр Жоғарғы соттың шешімімен қызметінен босатылып, кейін отбасының шетелдік активтері туралы іс бойынша 10 жыл бас бостандығынан айырылып, $10,6 млн айыппұл төлеуге кесілді.
Сонымен қатар, Mossack Fonseca заң фирмасы материалдар жарияланғаннан кейін бірнеше ай өткен соң жабылды.
ҚАНША ҚАРАЖАТ ҚАЙТАРЫЛДЫ
ICIJ бағалауы бойынша, тергеу жарияланғаннан кейін әртүрлі елдердің үкіметтері бюджеттерге кемінде $1,3 млрд қайтарды. Қаражат салықтық тексерулер мен қылмыстық іс жүргізулер аясында анықталды, ал кейбір істер тергеу немесе сот қарау сатысында қалып отыр.
Жекелеген елдерде офшорлық схемаларға байланысты қаражатты өндіріп алу процестері жалғасуда.
АШЫҚТЫҚ РЕФОРМАЛАРЫ
Panama Papers жарияланғаннан кейін бірқатар мемлекеттер компаниялардың түпкілікті иелерін ашу және салықтық ақпарат алмасу талаптарын күшейтті.
Панамада бенефициарларды міндетті тексеру енгізілді, ал Британдық Виргин аралдарында тіркелген компаниялар нақты иелерін ашуға міндетті.
Ұлыбританияда клиенттердің салықтық заңбұзушылықтары туралы хабарламайтын заңгерлер үшін қылмыстық жауапкершілік енгізілді.
Сарапшылардың атап өтуінше, бұл тергеу қаржылық ашықтық және офшорлық схемаларға қарсы күрес саласындағы халықаралық реформаларды жеделдету факторына айналды.