«Семей орманы» мемлекеттік орман табиғи резерватында енгізіліп жатқан орман өрттерін ерте анықтау жүйесі сынақтар кезінде мәлімделген сипаттамаларды растамады. Анықталған кемшіліктерден кейін резерват пен «Қазақтелеком» АҚ арасында сот талқылаулары басталып, келісімшарт бойынша қаражаттың басым бөлігі республикалық бюджетке қайтарылды.
АУДИТОРЛАР НЕНІ АНЫҚТАДЫ
BES.media мәліметінше, қорытындылар 2025 жылға арналған республикалық бюджеттің атқарылуы туралы қорытындыда келтірілген. Сынақтар кезінде жүйе өрттерді, әсіресе түнгі уақытта, уақтылы және дәл анықтамады. Сонымен қатар, жабдық өрт ошақтарының координаттарын дәл анықтай алмады.
«Семей орманы» мемлекеттік орман табиғи резерваты мен «Қазақтелеком» АҚ арасында сот дауы туындағаны атап өтілген.
ЖОБА ҚАЛАЙ ҚАРЖЫЛАНДЫРЫЛДЫ
2025 жылы жүйені енгізуге жалпы құны 3,1 млрд теңге болатын келісімшарт бойынша аванстық төлем ретінде 937,2 млн теңге бағытталды.
Мәселелер анықталғаннан кейін жобаны одан әрі қаржыландыру жалғаспады. Келісімшарт бойынша қалған шамамен 2,2 млрд теңге 2025 жылғы 26 желтоқсанда республикалық бюджетке қайтарылды. Бұл ретте бюджеттік есептілікте 937,2 млн теңге көлеміндегі аванс толық игерілген ретінде көрсетілген.
БАСҚА САТЫП АЛУЛАРМЕН НЕ БОЛДЫ
«Семей орманы» үшін жүйе 2025 жылға жоспарланған табиғат қорғау мекемелерінің материалдық-техникалық базасын нығайту шеңберіндегі жалғыз нақты сатып алу болды.
2023–2027 жылдарға арналған азаматтық қорғау саласындағы бірінші кезектегі шаралардың кешенді жоспары 8,7 млрд теңгеге 284 бірлік техника сатып алуды көздеді. Алайда басқа табиғат қорғау мекемелері техника мен жабдықты алмады. Аудиторлар мұны республикалық бюджеттен жеткіліксіз қаржыландырумен байланыстырады. Салыстыру үшін, 2024 жылы 4,5 млрд теңгеге 1061 бірлік техника және басқа жабдық сатып алынды.
АУДИТОРЛАР ҚАНДАЙ ҚОРЫТЫНДЫ ЖАСАДЫ
2023–2025 жылдардағы деректерді талдау қорытындысы бойынша ЖЖК Қазақстандағы орман өрттерінің алдын алу және сөндіру жүйесі ірі өрттердің тұрақты алдын алуды қамтамасыз етпейді деген қорытындыға келді.
Негізгі проблемалар қатарында профилактиканың әлсіздігі, өрттерді жеткіліксіз тиімді ерте анықтау және орман саласының материалдық-техникалық жарақтандырылуының жеткіліксіздігі аталды.
КОНТЕКСТ
16 шілдеде Абай облысы Бородулиха ауданындағы «Семей орманы» аумағында орман өрті шықты. Өрт сөндіруге төтенше жағдайлар министрлігінің (ТЖМ), орман шаруашылығы, полиция күштері және бірнеше ведомствоның авиациясы жұмылдырылды, ал жақын жердегі «DosbolLike» балалар лагерінен 190 бала және 20 қызметкер эвакуацияланды.
18 шілдеде өрт оқшауланды. Қазіргі уақытта жекелеген шіріген ошақтарды толық жою және аумақты суландыру жұмыстары жалғасуда.
Бұған дейін ФБРК редакциясы өрт аумағын бағалаудағы сәйкессіздікті анықтады. Ол алдын ала бағалаудан айтарлықтай үлкен болып шықты. NASA FIRMS өрт мониторингі жүйесінің деректеріне сәйкес, от шамамен 1 676 га аумақты қамтыған, ал бұған дейін 370 га деп хабарланған болатын.
