Жоғары аудиторлық палата (ЖАП) өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің және сауда және интеграция министрлігінің бюджеттік шығыстарының негіздемесінде кемшіліктерді анықтады. Атап айтқанда, бірінші ведомство 139,5 млн теңгеге сатып алуларды растамады, ал екіншісі шетелдік іссапарлардың есептеулерін 15,5 млн теңгеге асыра көрсетті.
ЖАП ҚАНДАЙ ШЫҒЫСТАРДЫ ТЕКСЕРДІ
BES.media деректері бойынша, ЖАП 2027–2029 жылдарға арналған республикалық бюджет жобасына енгізілген 11 мемлекеттік органның жекелеген шығыстарының негізділігін тексерді. Зерттелген күрделі шығыстардың жалпы көлемі 23,6 млрд теңгені құрады.
Осы соманың 17,7 млрд теңгесі жабдықтарды, көлікті, компьютерлерді және басқа да негізгі құралдарды сатып алуға, тағы 5,9 млрд теңгесі — күрделі жөндеуге қарастырылған. Тексеру барысында аудиторлар жекелеген сатып алулардың құны мен қажеттілігін растауда кемшіліктерді анықтады.
ӨНЕРКӘСІП МИНИСТРЛІГІ ҚАНДАЙ САТЫП АЛУЛАРДЫ НЕГІЗДЕМЕДІ
Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің бюджеттік материалдарында жалпы құны 139,5 млн теңге болатын сатып алуларға баға ұсыныстары болмады. Сонымен қатар, ведомство сатып алуға жоспарланған негізгі құралдардың атауын, санын және техникалық сипаттамаларын көрсетпеді.
Талаптарға сәйкес, сатып алынатын мүліктің әрбір түрі үшін қазақстандық маркетплейстерден кемінде үш баға ұсынысын не үш прайс-парақшаны ұсыну қажет. Тексерілген материалдарда мұндай растаулар табылмады.
Жекелеген ескерту бірлігіне 736,1 мың теңге тұратын 29 жүйелік блокты сатып алуға қатысты болды. Бұл ретте бюджеттік сұранысқа қоса берілген Omarket маркетплейсінің деректерінде ұқсас техника 640 мың теңге тұрды. Бүкіл партияның құнындағы айырмашылық шамамен 2,8 млн теңгені құрады. Бұл соманы ЖАП ведомствоның шығыстарынан алып тастауды ұсынды.
АУДИТОРЛАР ТАҒЫ ҚАНДАЙ АЙЫРМАШЫЛЫҚТЫ АНЫҚТАДЫ
ЖАП сондай-ақ әртүрлі мемлекеттік органдардың бюджеттік сұраныстарында көрсетілген компьютерлік техниканың құнын салыстырды. Планшеттердің бағасы 120 мыңнан 800 мың теңгеге дейін, принтерлер — 90,2 мыңнан 500 мың теңгеге дейін, моноблоктар — 448 мыңнан 1,1 млн теңгеге дейін өзгерді.
Ноутбуктердің құны 318 мыңнан 740 мың теңгеге дейін, ал компьютерлер — 411,8 мыңнан 880,3 мың теңгеге дейін болды. Аудиторлар бағалардың айтарлықтай айырмашылығын атап өтті.
САУДА МИНИСТРЛІГІ ҚАНДАЙ ЕСЕПТЕУЛЕРДІ АСЫРА КӨРСЕТТІ
ЖАП-тың тағы бір ескертуі сауда және интеграция министрлігіне қатысты болды. «Техникалық реттеу және метрология саласындағы қызметтер» бағдарламасы аясында 2027–2029 жылдарға 5,6 млрд теңге қарастырылды.
Шетелдік іссапарларға арналған шығыстарды есептеу кезінде ведомство доллар үшін 490-нан 600 теңгеге дейінгі бағамды пайдаланды. Ал бюджеттік сұраныстар бағдарлануы тиіс әлеуметтік-экономикалық даму болжамы доллар үшін 480 теңге бағамын қарастырады.
ЖАП-тың есептеулері бойынша, жоғары бағамды қолдану шетелдік іссапарларға арналған шығыстарды 15,5 млн теңгеге ұлғайтты.
АУДИТОРЛАР БЮДЖЕТТІ ҚАНШАҒА ҚЫСҚАРТУДЫ ҰСЫНДЫ
Тексеру мен қорытынды кестелерді түзетуден кейін ЖАП күрделі шығыстарды шамамен 6 млн теңгеге қысқартуды ұсынды. Оның ішінде шамамен 2,8 млн теңге өнеркәсіп және құрылыс министрлігіне, тағы 3,2 млн теңге — Атом энергиясы агенттігіне тиесілі.
Бұл ретте өнеркәсіп министрлігінің 139,5 млн теңге негізсіз шығыстарын аудиторлар бюджетті тікелей қысқарту сомасына емес, жүйелік проблемаларға жатқызды.
Өнеркәсіп министрлігінің сатып алуларына және сауда министрлігінің доллар үшін 600 теңгеге дейінгі бағамды қолдануымен іссапар шығыстарын есептеуіне қатысты ескертулер бюджеттік бағалау барысында енгізілген түзетулер тізіміне кірмеді.
