Қазақстанда алғаш рет әкімшілік амнистия жүргізіледі, азаматтарға айыппұлдарды есептен шығару мүмкіндігі қарастырылған. Бастама жаңартылған Конституция аясында жүзеге асырылып, қоғамға қауіп төндірмейтін құқық бұзушылықтар үшін жауапкершілікке қатысты тәсілдерді қайта қарауды көздейді.
Қазақстанның жаңартылған Конституциясын іске асыру жөніндегі шаралар туралы жарлыққа қол қою рәсімінде Президент Қасым-Жомарт Тоқаев оны «стратегиялық сенім мандаты» деп атап, мемлекет пен азаматтар арасындағы қарым-қатынасты қайта жаңғырту қажеттігін атап өтті.
ӘКІМШІЛІК АМНИСТИЯ НЕНІ ҚАМТИДЫ
Бұл азаматтар мен мемлекет қауіпсіздігіне қатер төндірмейтін жекелеген құқық бұзушылықтар үшін жауапкершілікті жеңілдету туралы болып отыр.
Ішкі істер министрі Ержан Сәденов түсіндіргендей, амнистияға ауыр қылмыс жасаған адамдар жатпайды. Алып тастаулар қатарында:
- терроризм және экстремизм;
- сыбайлас жемқорлық қылмыстары;
- кәмелетке толмағандарға қарсы қылмыстар;
- азаптау;
- қайталанған қылмыскерлер және іздеуде жүрген адамдар.
АЙЫППҰЛДАРДЫ ЕСЕПТЕН ШЫҒАРУ МҮМКІНДІГІ
Жеке тұлғаларға салынған орындалмаған айыппұлдарды толық немесе ішінара есептен шығару мәселесі бөлек қарастырылуда.
Сонымен қатар, азаматтардың нақты санаттары, есептен шығару мөлшері және оны қолдану тәртібі әзірге анықталмаған — бұл параметрлер тиісті заң жобасын дайындау кезінде әзірленетін болады.
КОНСТИТУЦИЯЛЫҚ РЕФОРМАМЕН БАЙЛАНЫСЫ
Бастама 2026 жылғы жаңартылған Конституцияның қабылдануымен тікелей байланысты. Президент Ата заң әділдікке, гуманизмге және ұзақ мерзімді дамуға деген қоғамдық сұранысты көрсететінін атап өтті.
Оның айтуынша, әкімшілік амнистия құқықтық саясатқа жаңа көзқарастың символына және қоғамда гуманистік құндылықтарды орнықтырудағы маңызды қадамға айналады.
КЕЛЕСІ НЕ БОЛАДЫ
Президент Парламентке амнистия туралы заңды ағымдағы сессияның соңына дейін қабылдауды тапсырды. Осыдан кейін мемлекеттік органдар механизмді іс жүзінде іске асыруға кіріседі.
Жалпы, бұл шаралар мемлекет пен азаматтардың мүдделерін теңгерімдеуге және құқықтық жүйенің тиімділігін арттыруға бағытталған жаңа конституциялық нормаларды дәйекті түрде енгізуді көрсетеді.