Қазақстанда әзірге қазақ тілінің латын графикасына көшуінің нақты мерзімдері белгіленбеді. Жаңа әліпби жобасы мен емле ережелерін жетілдіру жалғасуда.
НЕЛІКТЕН МЕРЗІМДЕР ӘЗІРГЕ АНЫҚТАЛМАДЫ
Нақты мерзімдердің жоқтығын Оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменова мәлімдеді. Оның айтуынша, мемлекет әзірге әліпбидің жаңа форматын ресми түрде бекіткен жоқ.
Министр нормативтік құжаттармен жобалар бекітілгенге дейін мектептерде және басқа да ұйымдарда латын графикасының әртүрлі нұсқаларын қолдануға болмайтынын атап өтті.
ӘЛІПБИ ЖОБАСЫНА НЕ БОЛЫП ЖАТЫР
Жаңа әліпбидің соңғы жобасын ғалым-лингвистер Ұлттық комиссияға 2022 жылы ұсынды. Сонда құжат жетілдіруге жіберілді.
Бұл жұмыс әлі күнге дейін жалғасуда.
КОНТЕКСТ ЖӘНЕ МАҢЫЗЫ
Бұған дейін белгілі болғандай, қазақ тілінің латын графикасына көшуіне бөлінген қаражаттың негізгі бөлігі жұмыс жоспарларының өзгеруіне байланысты бюджетке қайтарылды.
Сонымен қатар, реформаның өзі 2017 жылы басталды, сол кезде Нұрсұлтан Назарбаев қазақ әліпбиін кириллицадан латын графикасына көшіру туралы Жарлыққа қол қойды. Бастапқыда кезең-кезеңімен көшуді 2025 жылға дейін аяқтау жоспарланған болатын.
Реформаны жүзеге асыру барысында жаңа әліпби нұсқалары бірнеше рет қайта қаралды. 2018 жылы бастапқы Жарлыққа өзгерістер енгізілді, ал жазу жүйесі бойынша жұмыс жалғасты.
2022 жылы Қасым-Жомарт Тоқаев көшудің қосымша талдауын жүргізу және қазақ тілінің жаңа орфографиясы бойынша жұмысты жалғастыру туралы тапсырма берді. 2023 жылы Президент сондай-ақ халықаралық тәжірибені зерделеу және алдыңғы әрекеттердің қателіктерін ескере отырып, жұмысты жалғастыруды тапсырды. Нәтижесінде көшудің бастапқы мерзімі іске аспады, өйткені әліпбидің түпкілікті нұсқасы мен емле ережелері әлі күнге дейін нормативтік құжаттармен бекітілмеген.
