Қазақстанда кальян шылымының ресми импорты соңғы екі жылда 12 еседен астамға өсті. Осыған байланысты бизнес өкілдері мен қоғам белсенділері қоғамдық тамақтану орындарында кальян шегуге қолданыстағы тыйым салуды талқылауды жалғастырып, нарықты реттеуге әртүрлі тәсілдерді ұсынуда.
СТАТИСТИКА НЕНІ КӨРСЕТТІ
Informburo.kz деректері бойынша, соңғы екі жылда кальян шылымының ресми импорт көлемі 12 еседен астамға өсіп, акциз түсімдері шамамен 8 есеге артты.
«Атамекен» Ұлттық кәсіпкерлер палатасы (ҰКП) қолданыстағы тыйым салуға қарамастан, кальян өнімдеріне сұраныс сақталып отыр деп санайды. Бұл нарықты реттеу туралы пікірталастың жалғасуына себептердің бірі болғаны атап өтіледі.
БИЗНЕС ҚАНДАЙ ҰСЫНЫСТАР АЙТАДЫ
Мейрамхана бизнесінің өкілдері қолданыстағы тыйым салу мәселені шешпеген, керісінше нарықтың бір бөлігін ресми емес секторға ауыстырды деп санайды. Олардың пікірінше, қызметті заңдастыру және лицензиялау нарық қатысушылары үшін бірыңғай талаптар белгілеуге мүмкіндік береді.
«Horeca Қазақстан» мейрамхана-қонақ үй бизнесі кәсіпорындарының ұлттық ассоциациясының президенті Игорь Копайлов кальян қызметін лицензиялауды, тек сертификатталған шылымды пайдалануды және мекемелерді кальяндарды санитарлық өңдеуден өткізуге міндеттеуді ұсынды. Оның бағалауы бойынша, бюджетке түсімдер шамамен 50 млрд теңге құрауы мүмкін.
ҰКП өңірлерді, шағын және орта бизнесті дамыту департаментінің директоры – басқарушы директор Ксения Семенчук кальян қоспалары елге әкелініп, пайдаланылып жатқанын, ал рейдтер жүргізу және айыппұлдар қолдану, оның айтуынша, сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің туындауына алғышарттар жасайтынын атап өтті.
ЗАҢДАСТЫРУҒА ҚАРСЫЛАР ҚАНДАЙ ДӘЛЕЛДЕР КЕЛТІРЕДІ
Қолданыстағы шектеулерді қолдаушылар тыйым салуды қайта қарауға қарсы шығады. Олар кальян шегумен байланысты денсаулыққа төнетін қауіптерді еске салады.
Мәжіліс депутаты Екатерина Смышляева кальянның адам денсаулығына қысқа мерзімді және ұзақ мерзімді зияны туралы ғылыми дәлелденген деректер бар екенін мәлімдеді. Кальян түтіні тек шегушілерге ғана емес, айналадағыларға да теріс әсер етуі мүмкін екендігі атап өтіледі.
ҚАЗІР ҚАНДАЙ МӘРТЕБЕ ҚОЛДАНЫСТА
Қазіргі уақытта кальян шегуге кафелерде, мейрамханаларда, барларда, клубтарда және басқа да қоғамдық орындарда тыйым салынған.
Сонымен қатар, өткен жылдың соңында Ішкі істер министрінің орынбасары Санжар Әділов қолданыстағы шектеулерді ықтимал жеңілдету мәселесі Үкімет пен заң шығару органдарының ведомствоаралық жұмыс топтарында талқыланып жатқанын хабарлады.
Бұған дейін Денсаулық сақтау министрі Ақмарал Әлназарова үкімет қоғамдық орындарда кальян шегуге тыйым салуды жеңілдету мүмкіндігін қарастырып жатқанын хабарлады. Оның айтуынша, бұл мәселе бойынша түпкілікті шешім әлі қабылданған жоқ, өйткені талқылауға қатысушылардың пікірлері екіге жарылды. Ол сондай-ақ құқық қолдану тетіктерін қайта қарау халықаралық практиканың бөлігі екенін атап өтті.
