2026 жылдың тоғыз айында Қазақстанда көрінеу жалған ақпарат тарату туралы ҚР ҚК 274-бабы бойынша 64 қылмыстық іс қозғалды. Оның тоғызы сотқа жіберілді.
ІІМ ҚАНДАЙ ДЕРЕКТЕР КЕЛТІРДІ
Ішкі істер министрі Ержан Саденов депутаттық сауалға берген жауабында хабарлағандай, 2026 жылдың тоғыз айында ҚР ҚК 274-бабы («Көрінеу жалған ақпарат тарату») бойынша 64 қылмыстық іс қозғалды. Оның тоғызы сотқа жіберілді.
ҚР ҚК 174-бабы («Әлеуметтік, ұлттық, этникалық, нәсілдік немесе діни араздықты қоздыру») бойынша осы кезеңде 72 қылмыстық іс қозғалып, оның 21 ісі сотқа жіберілді.
«ТРЕШ-СТРИМИНГ» ТУРАЛЫ НЕ БЕЛГІЛІ
Ержан Саденовтың айтуынша, заңнамаға «треш-стриминг» деген жеке ұғымды енгізу орынсыз.
Сонымен қатар, жалған ақпарат пен құқыққа қайшы контентті орналастыру және тарату туралы ҚР ӘҚБтК 456-2-бабы бойынша тоғыз айда 124 адам жауапкершілікке тартылды.
КОНТЕКСТ
ҚР ҚК 274-бабы журналистердің жұмысына қатысты бірнеше қылмыстық істе көрініс тапты.
Солардың бірінде Ботагөз Омарова үйқамақта болды. «ВД Строй-Инжиниринг» ЖШС төңірегіндегі іс бойынша ресми теріске шығару жарияланғаннан кейін қылмыстық іс кейін тоқтатылды.
«КазТАГ» агенттігінің басшылары Асет Матаев пен Амир Касеновтің ісі бойынша да айыптау агенттіктің жарияланымдарымен байланысты болды. 2026 жылдың шілдесінде сот екеуін де кінәлі деп таныды. Рақымшылықты ескере отырып, екеуіне де шектеу мерзімі 1 жыл 3 айды құрады.
Бөлек, ҚР ҚК 274-бабы ORDA бұрынғы бас редакторы Гүлнар Бажкенованың ісінде көрініс тапты. Оған ORDA жарияланымдарына қатысты сегіз эпизод тағылды. 2026 жылдың тамызында сот Бажкенованы үш баптың барлығы бойынша кінәлі деп таныды және жазаны орындауды 2 жылға кейінге қалдыра отырып, 8 жыл бас бостандығынан айыруға кесті.
Тағы бір мысал — блогер Әділетхан Молдаханның ісі. Сот процесі барысында ҚР ҚК 274-бабы бойынша айыптау 2-бөліктен 3-бөлікке — ірі залал немесе өзге де ауыр зардаптарға әкеп соққан көрінеу жалған ақпарат тарату туралы бөлікке қайта сараланды. Апелляциялық сот оған тағайындалған жазаны — 2 жыл 6 ай бас бостандығынан айыруды — өзгеріссіз қалдырды.
