Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Анталия дипломатиялық форумының панельдік сессиясында сөз сөйлеп, әлемдік саясаттың негізгі сын-қатерлерін атап өтіп, халықаралық институттарды реформалауға шақырды.
ТҮРКИЯНЫҢ РӨЛІ ЖӘНЕ ӨҢІРЛІК ЫНТЫМАҚТАСТЫҚ
Мемлекет басшысы NEST конгресс-орталығында өткен «Mapping Tomorrow, Managing Uncertainties» атты пікірталасқа қатысты. Онымен бірге талқылауға Солтүстік Македонияның Президенті Гордана Силяновска-Давкова және Грузияның Премьер-министрі Ираклий Кобахидзе қатысты. Модератор ретінде Түркия парламентінің депутаты, бұрынғы Сыртқы істер министрі Мевлют Чавушоглу сөз сөйледі.
Сөз сөйлеу барысында Қасым-Жомарт Тоқаев Түркияның халықаралық аренадағы рөлінің артып келе жатқанын атап өтті. Ол Президент Режеп Тайып Ердоғанның елдің позициясын нығайтуға қосқан үлесін атап көрсетіп, оның Қазақстанға алдағы сапарынан күтімді білдірді.
Қазақстан Президенті сондай-ақ өңір мемлекеттері қауіпсіздік пен тұрақтылық мәселелерін қоса алғанда, жаһандық проблемаларды шешуде маңызды рөл атқара алатынын мәлімдеді.
ЖАҺАНДЫҚ СЫН-ҚАТЕРЛЕР ЖӘНЕ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ИНСТИТУТТАРДЫҢ ДАҒДАРЫСЫ
Мемлекет басшысы жаһандық шиеленістің өсуіне және өңірлік жанжалдардың кеңірек халықаралық дағдарыстарға айналуына назар аударды. Ол Біріккен Ұлттар Ұйымы (БҰҰ) негізгі құрылым болып қала беретінін, алайда реформаны қажет ететінін атап өтті.
Оның сөзіне қарағанда, БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің реформасына ерекше көңіл бөлу керек, өйткені Президент атап өткендей, ол көбінесе маңызды мәселелер бойынша шешімдерді бұғаттайды.
Сонымен қатар Тоқаев БҰҰ-ның келіссөз процестеріндегі рөлінің төмендеуіне алаңдаушылық білдіріп, көптеген халықаралық диалогтар оның алаңдарынан тыс өтіп жатқанын айтты.
АЛДЫН АЛУ ДИПЛОМАТИЯСЫ ЖӘНЕ КӨШБАСШЫЛАРДЫҢ ЖАУАПКЕРШІЛІГІ
Қазақстан Президенті алдын алу дипломатиясын күшейту қажеттігін атап өтті. Оның пікірінше, халықаралық қоғамдастық тек туындаған дағдарыстарға ден қоюға емес, жанжалдарды болжауға және алдын алуға назар аударуы керек.
Ол қазіргі заманғы көшбасшыларға, әсіресе тұрақсыз халықаралық жағдайда, жауапкершілік пен стратегиялық ұстамдылық сияқты қасиеттер қажет екенін атап өтті.
ТАЯУ ШЫҒЫС ЖӘНЕ ЖАҺАНДЫҚ САУДА
Қасым-Жомарт Тоқаев бөлек Иран айналасындағы жағдайды қозғап, ядролық технологиялардың таралу мәселесіне келіссөздердің негізгі тақырыбы ретінде назар аударуға шақырды. Ол геосаяси тәуекелдерге қарамастан, әлемдік сауда өсіп келе жатқанын, алайда оның сапасы мен құрылымы сұрақ тудыратынын атап өтті.
ОРТА ДЕРЖАВАЛАРДЫҢ РӨЛІ
Президент Қазақстан мен Түркия кіретін «орта державалардың» маңызын атап өтті. Оның айтуынша, мұндай елдер жоғары деңгейдегі жауапкершілікті көрсетеді және жаһандық проблемаларды шешуге үлес қоса алады.
Пікірталас барысында Солтүстік Македонияның Президенті Гордана Силяновска-Давкова алдын алу дипломатиясының маңыздылығы туралы тезисті қолдап, оның жетіспеушілігі халықаралық институттардың тиімсіздігінің себептерінің бірі болғанын атап өтті.
ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ЖҮЙЕНІҢ БОЛАШАҒЫ
Қорытындылай келе, Қасым-Жомарт Тоқаев БҰҰ-ны қоса алғанда, халықаралық ұйымдар қазіргі шындыққа бейімделуді қажет ететінін айтты. Ол ондаған жылдар бұрын құрылған құрылым қазіргі сын-қатерлерге толық жауап бермейтінін атап өтті.
Сонымен бірге Президент Қазақстанның көпжақты дипломатияға және жаһандық ынтымақтастықты нығайту идеясына адалдығын атап көрсетті.