Қазақстан Үкіметі әлемдік мұнай бағасына байланысты 2027–2029 жылдарға арналған экономиканы дамытудың үш сценарийін әзірледі. Баррель құны $50-ден $85-ке дейін болғанда, ЖІӨ-нің орташа өсімі 3,2%-дан 5,9%-ға дейін болуы мүмкін. Базалық болжам мұнайлы емес секторлардағы өндірістің ұлғаюы есебінен экономиканың жылына 5%-дан жоғары өсуін болжайды.
ҮКІМЕТ ҚАНДАЙ СЦЕНАРИЙЛЕРДІ ҚАРАСТЫРДЫ
Премьер-министрдің орынбасары — ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин Құрылтай отырысында елдің әлеуметтік-экономикалық даму болжамын ұсынды.
Үкімет сыртқы жағдайлардың, ең алдымен мұнай бағасының ықтимал өзгерістерін ескере отырып, үш нұсқа дайындады.
- Оптимистік: мұнай баррелі $85, экономиканың орташа өсімі — 5,9%.
- Базалық: мұнай баррелі $70, экономиканың өсімі — 5%-дан жоғары.
- Пессимистік: мұнай баррелі $50, ЖІӨ-нің орташа өсімі — 3,2%.
Сонымен қатар халықаралық ұйымдар 2027 жылға арналған мұнай бағасының болжамын баррелі $70,3-ке дейін төмендетті.
ҚАЗАҚСТАННЫҢ ЖІӨ-СІ ҚАЛАЙ ӨЗГЕРЕДІ
Базалық сценарий бойынша 2027–2029 жылдары ЖІӨ-нің орташа жылдық нақты өсімі 5%-дан асады. Атап айтқанда, 2027 жылы көрсеткіш 5,3%, 2028 жылы — 5,5%, ал 2029 жылы — 5,4% деңгейінде болжанады.
Номиналдық ЖІӨ болжамға сәйкес 2027 жылы 199,3 трлн теңгеден 2029 жылы 245 трлн теңгеге дейін өседі.
ҚАНДАЙ САЛАЛАР ӨСІМДІ ҚАМТАМАСЫЗ ЕТЕДІ
Ұлттық экономика министрлігінде өңдеу өнеркәсібі тау-кен өндіру секторынан жылдамырақ өседі деп күтеді. Болжам бойынша өңдеу өндірістерінің динамикасына негізгі үлесті металлургия, машина жасау, құрылыс материалдарын шығару, химия өнеркәсібі және азық-түлік өнімдерін өндіру қосады.
Өсудің тағы бір көзі ауыл шаруашылығы болуы тиіс. Оның орташа жылдық өсу қарқыны кемінде 5% деңгейінде болжанады.
Құрылыста өсу қарқынының 2027 жылы 16%-дан 2029 жылы 17,3%-ға дейін артуы күтіледі. Саланы дамыту факторлары ретінде көліктік-логистикалық, энергетикалық және су инфрақұрылымы жобалары, сондай-ақ тұрғын үй-коммуналдық және әлеуметтік инфрақұрылымды жаңғырту аталды.
Үкімет сондай-ақ қызмет көрсету саласындағы белсенділіктің артуын болжайды. Жылына орта есеппен сауда 5,7%, көлік және қоймалау — 10,4%, ақпарат және байланыс — 9,2% өсуі тиіс.
ҮКІМЕТ ШЫҒЫНДАРДЫ ҚАЛАЙ ҚЫСҚАРТТЫ
Құрылтай отырысында премьер-министр Олжас Бектенов 2027 жылға арналған бюджетті дайындау кезінде Үкімет мәлімделген шығыстарды 6,7 трлн теңгеге қысқартқанын хабарлады. Оның айтуынша, мемлекеттік органдар 36,9 трлн теңгеге өтінім берген, алайда бекітілген шығыстар көлемі 30,2 трлн теңгені құрады.
Бектенов сондай-ақ 2026 жылы Үкімет бюджетті түзетіп, шығыстарды қысқартып, 360 млрд теңгені басымдырақ мақсаттарға қайта бөлгенін атап өтті. Оның айтуынша, мемлекеттік шығыстарды оңтайландыру жұмысы тұрақты негізде жүргізіліп отыр.
Сонымен қатар Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша мемлекеттік органдардың әкімшілік ғимараттарын салуға мораторий жалғасуда. Премьер-министр бұл шығыстар бабын капиталды көп қажет ететін бап деп атады.
