(5 ақпан 2026 | Дереккөз: Financial Times)
Қазақстан экономикасы 2025 жылы өндірістің кеңеюіне, инвестиция ағынына және логистиканың дамуына сүйене отырып, әлемдік орташа көрсеткіштен жоғары өсу қарқынын көрсетті. Көрсеткіштер шикізат моделінен өңдеу өнеркәсібі мен көліктің рөлі артып келе жатқан әртараптандырылған құрылымға қарай ауысудың жалғасып жатқанын көрсетеді.
Бұл туралы хабарлайды Financial Times EQS Newswire-ге сілтеме жасап.
ЖІӨ ӨСІМІ ЖӘНЕ НЕГІЗГІ САЛАЛАРДЫҢ ҮЛЕСІ
Қазақстанның жалпы ішкі өнімі (ЖІӨ) 2025 жылы 6,5%-ға өсті, бұл болжанған әлемдік орташа өсім шамамен 3%-дан асады. Өнеркәсіп өндірісі 7,4%-ға, оның ішінде өңдеу өнеркәсібі 6,4%-ға өсті. Ең жоғары қарқынды механикалық машина жасау (12,9%), химия өнеркәсібі (9,8%) және тамақ өндірісі (8,1%) көрсетті.
КӨЛІК, ҚҰРЫЛЫС ЖӘНЕ САУДА
Көлік секторы жүк ағындарының және Қытай мен Еуропа арасындағы елдің транзиттік рөлінің артуы есебінен 20,4%-ға өсті. Құрылыс инфрақұрылымдық және әлеуметтік жобаларға байланысты 15,9%-ға өсті. Сауда көтерме сауда сегментінің жетекші рөлімен 8,9%-ға ұлғайды.
ЭКОНОМИКА ҚҰРЫЛЫМЫНДАҒЫ ӨЗГЕРІС
2014 жылдан 2024 жылға дейінгі кезеңде өңдеу өнеркәсібінің ЖІӨ-дегі үлесі 10,2%-дан 12,4%-қа дейін өсті, ал тау-кен өндіру секторының үлесі 15,2%-дан 12%-ға дейін төмендеді. Осы уақыт ішінде өңдеу өнеркәсібіндегі өнім шығару 50%-ға жуық өсті, орташа жылдық өсім 4%-тан астамды құрады.
ИНЖЕНЕРИЯ ЖӘНЕ ӨҢДЕЛГЕН ӨНІМ ЭКСПОРТЫ
Трансформация әсіресе машина жасауда байқалады. Жеңіл автомобильдер өндірісі 4 есеге өсіп, 2025 жылы 159 мың данаға жетті. Өңделген тауарлар экспорты 2014 жылғы $18,4 млрд-тан 2024 жылы $28,8 млрд-қа дейін өсті, бұл жоғары қосылған құны бар өнім үлесінің өсуін көрсетеді.
ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ЦИКЛ ЖӘНЕ ІРІ ЖОБАЛАР
Financial Times хабарлағандай, соңғы жылдары бұл процесс «инвестициялық цикл» аясында жеделдеді. 2025 жылы халықаралық брендтердің жаңа автомобильдерін, жолаушылар вагондарын және автокомпоненттерін өндіру, сондай-ақ John Deere (ауыл шаруашылығы, құрылыс және орман шаруашылығы техникасын шығаратын американдық машина жасау компаниясы) техникасын жергіліктендіру жобасы іске қосылды.
Eurasian Resources Group (Қазақстанда, Бразилияда және Орталық Африкада қызмет ететін ірі тау-кен өндіру және шикізат компаниясы) сирек кездесетін металдар саласындағы жобаларды жүзеге асыруда, бұл елді галлий өндірісі бойынша әлемде екінші орынға шығарады деп күтілуде.
ТРАНСҰЛТТЫҚ КОМПАНИЯЛАРДЫҢ РӨЛІ
Тұтыну секторында PepsiCo Орталық Азиядағы ең ірі снек өндіру зауытының құрылысына $160 млн-нан астам инвестиция салды.
Mars компаниясы жылына 100 мың тоннаға дейін қуаты бар үй жануарларына арналған жем зауытының жобасын 88,8 млрд теңгеден астам (шамамен $180 млн) инвестициямен дайындауда.
ЭКОНОМИКА АУҚЫМЫ ЖӘНЕ КАПИТАЛ АҒЫНЫ
Халықаралық валюта қорының (ХВҚ) деректері бойынша, Қазақстанның ЖІӨ 2025 жылы $319 млрд-қа жетті, бұл елді әлемнің 50 ірі экономикасының қатарына қояды.
БҰҰ-ның Азия және Тынық мұхиты үшін Экономикалық және әлеуметтік комиссиясының (UN ESCAP) деректері бойынша, 2025 жылы ел жаңа жобалар түрінде шамамен $19 млрд тартты, бұл Солтүстік және Орталық Азиядағы осындай инвестициялардың 89%-ын құрады.
Қазақстан Үкіметі жанындағы Инвестициялық штаб 2025 жылдың күзіне қарай жалпы құны шамамен $113 млрд болатын 210-нан астам жобаны сүйемелдеді. Сонымен қатар, үкімет адами капиталға жұмсалатын шығындарды арттыруда: 2026 жылғы бюджеттің 39%-ы денсаулық сақтауға, білім беруге және әлеуметтік қолдауға бағытталған. Бұл материалдарда ұсынылған болжамдар мен бағалауларды өзгертпестен одан әрі индустрияландыру үшін жағдай жасайды.