Бұрынғы министр Елжан Біртанов бір басылымға берген сұхбатында Қазақстанда үш жыл бұрын дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етудің ақпараттық жүйесі интеграцияланғанын және оны енгізуге бірнеше кезең ғана қалғанын айтты.
«2021 жылы мені соттаған кезде, бізде дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етудің ақпараттық жүйесі мен бекітілген халықтың ақпараттық тізілімі интеграцияланғаны туралы үкіметтік комиссияның қорытындысы болды. Дәріханаларды қосу ғана қалды, ал дәріханалар қосылады. Олар қайда кетеді, егер бұл мемлекеттің талабы болса? Бұл жүйе қазір де бар, ол денсаулық сақтау министрлігінің балансында. Яғни, техникалық тұрғыдан мұны шешу мүлдем қиын емес», - деді Біртанов.
Ratel.kz деректеріне сәйкес, ол жүйе рецепттердің қағазсыз айналымын жүзеге асыруға мүмкіндік беретінін айтты: дәрігерлер тағайындауларды электронды түрде енгізе алады, ал фармацевтер препараттардың берілуін компьютер арқылы бақылап, растай алады.
«Барлық науқастар туралы барлық медициналық ақпарат жиналған осындай портал бұрыннан жасалған, бірақ оны пайдалануға тыйым салынған, себебі тәжірибелік пайдалану кезеңінде мұны істеп көрген бойда, мемлекетті тонап, барлық тегін дәрі-дәрмектің үштен бірін өлі жандарға есептен шығарып, содан кейін оларды Өзбекстанда, Тәжікстанда және Ресейде сататыны белгілі болды», - делінген хабарламада.
Өз кезегінде денсаулық сақтау вице-министрі Ербол Оспанов журналистерге дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етудің ақпараттық жүйесі мен бекітілген халықтың ақпараттық тізілімі арасында қазіргі уақытта ешқандай интеграция жоқ екенін мәлімдеді.
Оның айтуынша, 18 қарашадан бастап денсаулық сақтау министрлігінің қазіргі басшылығы өзінің интеграциялық жүйесін әзірлеуді шешті.
«Үш жыл бұрын не болғанын білмеймін, бірақ бүгінгі күні, өкінішке орай, медициналық ақпараттық жүйе мен АЛО – динамикалық бақылаудағы пациенттерді тегін рецептпен қамтамасыз ету аясындағы дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етудің ақпараттық жүйесі арасында интеграция жоқ. Мен бірнеше медициналық ұйымға барып, көзбен көрдім, дәрігер отырып, МАЖ-да рецепт толтырады, содан кейін осы деректерді дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етудің ақпараттық жүйесіне қайта енгізеді. Біз бұл мәселені шешуді ұйғардық. Бүгін ол сынақтан өтті. 18 қарашадан бастап бүкіл Қазақстан бойынша бірінші кезеңде осы процесті барлық медициналық мекемелердің 85%-ын қамтитын Damumed МАЖ-да іске қосуды жоспарлап отырмыз. Кейін басқа МАЖ-ларда да іске қосамыз деп ойлаймын. Осының арқасында тегін медицина аясында дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етудің ашықтығын қамтамасыз етуді жоспарлап отырмыз», - делінген хабарламада.
Сонымен қатар, Оспанов ведомство әртүрлі ақпараттық жүйелерден алынған азаматтың барлық медициналық тарихы көрсетілетін портал құруды жоспарлап отырғанын айтты. Оны күзде құра бастағандары және 2025 жылы аяқтауды жоспарлап отырғандары хабарланды.
Сонымен бірге, денсаулық сақтау саласының бұрынғы вице-министрі Олжас Әбішев бейнеролик жариялады, онда Елжан Біртановтың елде әлі 2021 жылы дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етудің ақпараттық жүйесін интеграциялағаны туралы сөздерін растады.
Сонымен қатар, роликте ол электрондық үкімет шлюзінде дәл осы интеграцияны қалай табуға болатыны туралы нұсқаулықты жариялады.
Еске салайық, Елжан Біртанов 2017 жылдан 2020 жылға дейін денсаулық сақтау министрі қызметін атқарды. 2020 жылдың қарашасында ол ұсталды және бюджет қаражатын ерекше ірі мөлшерде жымқырды деген күдікпен қылмыстық іс қозғалды. Кейін іс «ұрлықтан» «өкілеттікті теріс пайдалануға» қайта сараланды. Іс бойынша күдікті ретінде Біртановтың орынбасары - Олжас Әбішев те өтті.
2022 жылдың қазанында сот Біртанов пен Әбішевті лауазымдық өкілеттікті теріс пайдаланды деп кінәлі деп танып, оларға тиісінше 5 және 4 жыл бас бостандығын шектеу жазасын тағайындады.
Сонымен қатар, сот Біртанов пен Әбішевтен денсаулық сақтау министрлігінің пайдасына 1,3 млрд теңге көлеміндегі материалдық залалды, сондай-ақ әрқайсысынан мемлекет кірісіне 20,2 млн теңгеден өндірді.