Жоғары аудит палатасында (ЖАП) ветеринариялық-санитариялық, фитосанитариялық және азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету тиімділігіне жүргізілген мемлекеттік аудиттің қорытындылары қаралды.
Ведомствоның баспасөз қызметінің мәліметінше, тексеру ауыл шаруашылығы министрлігін, оның комитеттері мен ведомстволық ұйымдарын, "Азық-түлік келісімшарт корпорациясы" ұлттық компаниясын, Ұлттық аграрлық ғылыми-білім беру орталығын, "QazBioPharm" ұлттық холдингін, бейіндік жоғары оқу орындарын және өңірлік әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорацияларды қамтыды.
Белгілі болғандай, өткен жылы ауыл шаруашылығы өнімінің шығарылым көлемі 8,3 трлн теңгені құрап, бұл 2023 жылмен салыстырғанда 9%-ға артық. Жалпы көлемнің ішінде өсімдік шаруашылығының жалпы өнімі 5 трлн теңгені (60,2%), мал шаруашылығынікі – 3,2 трлн теңгені (39,6%) құрайды.
Өз кезегінде аудиторлар агроөнеркәсіптік кешеннің дамуын тежейтін бірқатар проблемалық факторларды анықтады.
«Олардың қатарында дамудың бағдарламалық құжаттары арасындағы үйлесімсіздік, өзін-өзі қамтамасыз ету индикаторларының сақталмауы және азық-түлік қорлары мониторингінің жеткіліксіздігі бар», - делінген хабарламада.
Негізгі өнімдер бойынша өзін-өзі қамтамасыз ету деңгейі әлі де 80%-ға жетпейтіні, ал қолданылатын есептеу әдістері физиологиялық тұтыну нормаларын ескермейтіні атап өтіледі.
Сонымен қатар, ЖАП-та елде әлі күнге дейін азық-түлік қорларын есепке алу мен бақылаудың автоматтандырылған жүйесі енгізілмегенін, бұл мұндай тауарлардың болуы және қозғалысы туралы деректердің дұрыс еместігіне әкелетінін мәлімдеді.
Анықталғандай, ветеринариялық және фитосанитариялық қауіпсіздік бөлігінде де кемшіліктер бар.
«Ветзертханалардың 87%-дан астамы халықаралық стандарттарға сәйкестікке аккредиттелмеген. 396 млн теңгеден астам сомаға ветпрепараттарды сатып алу рәсімдерінің бұзылу фактілері анықталды. Бүгінгі таңда шекаралық бекеттердің барлығы (101 шекаралық бекеттің 24-і) фитосанитариялық бақылаумен қамтамасыз етілмеген», - делінген хабарламада.
Мемлекеттік аудиторлар сондай-ақ ауыл шаруашылығының ғылыми-зерттеу қызметінің даму қарқынының төмендігін атап өтті. 2023 жылы бұл көрсеткіш ЖІӨ-нің небәрі 0,26%-ын құрады.
Сонымен қатар, аудиторлар 179 млн теңгеден астам сомаға бюджет қаражатын тиімсіз жоспарлауды, сондай-ақ 66,2 млрд теңгеге тиімсіз пайдалануды анықтады.
Аудиттік іс-шараның қорытындысы бойынша уәкілетті органдар шаралар қабылдап, нәтижесінде мемлекет активтеріне 4,4 млрд теңге қайтарылды. ЖАП барлық анықталған бұзушылықтар мен проблемаларды жою үшін ұсынымдар мен тапсырмалар жіберді.